Այսպէս է ասում Տէրը. «Եթէ դուք իմ ուսուցմանը հաւատարիմ մնաք, իմ ճշմարիտ աշակերտները կը լինէք: Եւ կը ճանաչէք ճշմարտութիւնը, եւ ճշմարտութիւնը ձեզ կ՚ազատի» (Հովհաննես 8:31)

Էդվարդ Միլիտոնյան․ Լացկան տղայի հեքիաթը

Չի լի­նում մի լաց­կան տղա: Այդ տղա­յի ճղճ­ղան լա­ցի ձայ­նը չէր կտր­վում առա­վո­տից մինչ իրի­կուն: Նրա հայրն աղա­չում էր` սուս մնա, տղա՛ ջան, նրա մայ­րը պա­ղա­տում էր` մի քիչ սուս մնա, տղա՛ ջան, բայց տղան լա­լիս էր ու լա­լիս: Տղա­յին տա­րան աշ­խար­հի լա­վա­գույն բժիշկ­նե­րի մոտ, նրանք ուշ­ա­դիր քն­նե­ցին նրա լե­զուն, կո­կոր­դը, քի­թը, թո­քե­րը, սիր­տը և ամեն բժիշկ մի դե­ղա­տոմս գրեց, այդ դե­ղե­րը չօգ­նե­ցին տղա­յին, նա էլի լաց էր լի­նում և ան­գամ լա­ցե­լով խա­ղում էր ֆուտ­բոլ, շախ­մատ և այլ խա­ղեր ու երբ հաղ­թում էր, զար­մա­ցած տղա­նե­րն ասում էին` այ քեզ բան` հաղ­թո­ղը լա­լիս է, այդ­պի­սի բան չի լի­նում: Իսկ երբ պարտ­վում էր` տղա­նե­րը խե­թում էին` ամոթ է, մարդ պարտ­վե­լիս չի՛ լա­ցի:

Եվ ահա մի օր տղա­յին տա­րան աշ­խար­հի լա­վա­գույն խո­հա­րա­րի մոտ, լի­նում է, այո, լի­նում է այն­պես, որ բժշ­կի փո­խա­րեն բու­ժում են բա­րի կա­խարդ­նե­րը, հան­ճա­րեղ գրող­նե­րը կամ, ին­չու չէ, տա­ղան­դա­վոր խո­հա­րար­նե­րը:

Խո­հա­րա­րը, երբ տե­սավ տղա­յին ու լսեց նրա մի­ա­լար, զայ­րաց­նող լա­ցը, նախ ժպ­տաց, ապա ձեռ­քը դնե­լով կնճ­ռոտ ճա­կա­տին՝ մտած­կոտ ասաց.

- Տ­ղան հի­վանդ է, բայց ան­բու­ժե­լի չէ, կա մի հույս, այդ ճա­նա­պար­հը ո՛չ բարդ է, ո՛չ էլ` պարզ, մի­ջինն է և այդ դե­ղա­մի­ջո­ցը` ու­րախ ճաշն է, այո, տղան, երևում է, կե­րել է լաց­կան ճաշ, որի մեջ նա­խա­պես գցել են լա­ցող ու­ռե­նու տերևներ և կո­կոր­դի­լո­սի ար­ցունք­ներ: Եվ հի­մա պի­տի բժշկ­վի ու­րախ ճաշ­ով:

Տղա­յի մայրն ու հայ­րը թեթևացած ժպ­տա­ցին ու խո­հա­րա­րին հարց­րին.

- Ին­չի՞ց է պատ­րաստ­վում այդ ու­րախ ճաշ­ը:

- Այդ ճաշ­ը մենք կե­փենք իրար հետ և դուք, ինձ հետ մի քա­նի ան­գամ նույ­նը կե­փեք տա­նը և տղան կբուժ­վի:

- Հա­վա­տա՞նք, բժիշկ, - կա­մաց հարց­րեց տղա­յի հայ­րը:

- Այդ ճաշ­ի մեջ` պի­տի մի քիչ հա­վատ լց­նել, - ժպ­տաց բժիշ­կը:

Եվ սկ­սե­ցին պատ­րաս­տել այդ ճաշ­ը, նախ շերտ-­շերտ կտ­րե­ցին լավ հա­սած արևատեսք կիտ­րո­նը, ապա` գլուխ սո­խը, ապա` դդու­մի մի հաստ դի­լիմ դրե­ցին ամա­նի մեջ, հե­տո` մի թե­յի գդալ աղ ու շա­քա­րա­վազ ավե­լաց­րին ամա­նի մեջ լց­րած ջրի մեջ, ասենք, որ այդ ջրի երե­սին ար­դեն լո­ղում էին սո­խի ու կիտ­րո­նի բա­րակ շեր­տե­րը: Հե­տո ջրի մեջ գցե­ցին կչկ­չա­ցող հա­վի լավ խաշ­ած ճան­կեր, ապա` խո­զի խան­ձած ականջ, ավե­լի հե­տո` փոք­րիկ, ան­շոր, ծի­ծա­ղող խմո­րե­ղեն տիկ­նիկ և ապա` զվար­թաց­նող կո­կո­սի հյութ, իսկ ամե­նա­վեր­ջում` փռշ­տա­լուն նպաս­տող սև և կար­միր պղ­պեղ (մի պտ­ղունց):

Հե­տո այդ ամե­նը մի լավ խառ­նե­ցին փայ­տե շե­րե­փով, ան­պայ­ման փայ­տե շե­րե­փով ու մի­աց­րին սա­լօ­ջա­խը, մինչ այդ ջրի մեջ գցե­ցին աղ դրած դի­նո­զավ­րի պոչ:

Իհար­կե, տղա­յի հայրն ու մայ­րը թե­րա­հա­վատ նա­յում էին միմ­յանց ու չէ­ին ցան­կա­նում ցույց տալ իրենց թե­րա­հա­վա­տու­թյու­նը՝ առույգ շր­ջող ու քթի տակ եր­գող խո­հա­րա­րին: Իսկ լաց­կան տղան շա­րու­նա­կում էր լաց լի­նել և ոչ մի ուշ­ադ­րու­թյուն չէր դարձ­նում եփ­վող ճաշ­ին, քայ­լող խո­հա­րա­րին և առ­հա­սա­րակ, շր­ջա­պա­տին, որն այն­քան հոգ­սաշ­ատ ու արա­գա­վազ խո­հա­րա­րա­կան, մա­տու­ցող­նե­րի ու հա­վա­քա­րար­նե­րի խումբ էր, որ նրան­ցից լավ բան սպա­սե­լը տղա­յի ու­ժե­րից վեր էր:

Կես ժամ եփե­լուց հե­տո, խո­հա­րարն համ­տես արեց ու քրթմն­ջաց.

- Դի­նո­զավ­րի պոչն ու հա­վի ճան­կը դեռ 5 րո­պե պի­տի եփ­վեն:

Իրենց գլուխ­նե­րը տմբտմ­բաց­նե­լով՝ հա­մա­ձայ­նու­թյան նշան արե­ցին տղա­յի հայրն ու մայ­րը:

5 րո­պե հե­տո խո­հա­րարն ան­ջա­տեց սա­լօ­ջա­խը ևասաց.

- Թող մի քիչ սա­ռի, որ­պես­զի տղան չայ­րի լե­զուն:

Իսկ տղա­յի վեջն էլ չէր, նա ասաց լա­ցե­լով.

- Կու­զեմ՝ կայ­րեմ, կու­զեմ՝ չեմ այ­րի:

Երբ մի քիչ էլ ան­ցավ, խո­հա­րա­րը մի խո­րն ափ­սե­ի մեջ լց­րեց ու­րախ ճաշն ու դրեց՝ սե­ղա­նի մոտ ար­դեն նս­տած տղա­յի դեմ և նրա հորն ու մորն ասաց.

- Նս­տեք, հի­մա ձեզ կմա­տու­ցեմ և ես էլ կու­տեմ:

Տղա­յի հայրն ու մայ­րը նս­տե­ցին ու ուշ­ի-­ուշ­ով նա­յե­ցին, մա­տուց­վող ճաշ­ին, որի երե­սին լո­ղում էին անա­սե­լի պղպ­ջակ­ներ, որոնք պայ­թում էին ու պղպ­ջում, պայ­թում էին ու պղպ­ջում:

Հե­տո խո­հա­րա­րն եկավ իր ամա­նով ու մի­ա­սին սկ­սե­ցին ու­տել:

Տղան ու­տում էր լա­ցե­լով, բայց ու­տե­լուն հա­մըն­թաց ցած­րա­նում էր լա­ցը:

Նրա հայրն ու մայրն ու­տում էին այն­պի­սի ախոր­ժա­կով, որ տղա­յին ոգևորեն, որ տղան հան­կարծ չդա­դա­րեց­նի ու­տե­լը:

Խոհա­րարն էլ էր ու­տում ախոր­ժա­կով, բայց մի քիչ դե­րա­սա­նա­կան խաղ կար նրա շար­ժուձևի մեջ: Գդա­լը պտ­տեց­նում էր, հա­ցն օդ էր գցում ու բռ­նում բե­րա­նով: Մի խոս­քով կա­պի­կու­թյուն էր անում, որ տղան ու­տի և լրիվ ու­տի:

Երբ տղա­յի ափ­սե­ի մեջ մնա­ցել էր ճաշ­ի մի փոք­րիկ մաս, նա լռեց, լա­ցից հոգ­նած աչ­քե­րը փայ­լե­ցին ու սկ­սեց ժպ­տալ, իսկ երբ լրիվ կե­րավ ճաշ­ը, սկ­սեց խնդմն­դալ ու, շա­րու­նա­կե­լով, ծի­ծա­ղեց, զվար­թա­ցավ ու ու­րա­խա­ցավ:

Նրա հայրն ու մայ­րը վեր թռան, գր­կե­ցին խո­հա­րա­րին ու ճչա­ցին.

- Փա՛ռք Աստ­ծո, կեց­ցե՛ խո­հա­րա­րը, ապ­րեն նրա զա­վակ­նե­րը:

Խոհա­րա­րը գոհ նա­յում էր ծնող­նե­րին ու տղա­յին և նրանց շր­ջա­պա­տած խո­հա­նո­ցի բո­լոր աշ­խա­տող­նե­րին, որոնք նույն­պես ու­րա­խու­թյու­նից փայ­լում էին ու ոմանք էլ ավե­լի շատ ու­րա­խու­թյու­նից լաց էին լի­նում, որով­հետև չէ­ին կե­րել ու­րախ ճաշ­ից (մի կա­թիլ էլ չէր մնա­ցել ամա­նի տակ):

Ահա այս­պես բուժ­վեց լաց­կան տղան, այ­սինքն մի քա­նի ան­գամ էլ կե­րավ այդ ճաշ­ից ու դար­ձավ լրիվ ու­րախ ու զվարթ տղա:

Երբ բժիշկ­ներն իմա­ցան այս մա­սին, տխ­րե­ցին ու մի­ա­ձայն ասա­ցին.

- Այդ­պես չի՛ լի­նում, այդ­պես չի՛ լի­նում, սա ռես­տո­րա­նի ան­հա­ջող գո­վազդ է, սա խա­բե­ու­թյուն է:

Իսկ խո­հա­րա­րը ոչինչ չէր ասում, չէր պա­տաս­խա­նում, նրա փո­խա­րեն` ծի­ծա­ղում ու զվար­թա­խո­սում էր ու­րախ տղան, որը մի ժա­մա­նակ անա­սե­լի, ձանձ­րաց­նող, զայ­րաց­նող ու ան­տա­նե­լի լաց­կան տղա էր: