Այսպէս է ասում Տէրը. «Եթէ ուշադիր լսես քո Տէր Աստծոյ ձայնը, նրա համար հաճելի գործեր կատարես, ունկնդիր լինես նրա պատուիրաններին ու ենթարկուես նրա բոլոր հրամաններին, քեզ վրայ չեմ թափի բոլոր այն հիւանդութիւնները, որ թափեցի եգիպտացիների վրայ, քանզի ես եմ քեզ բժշկող Տէրը» (Ելք 15:

Սիրանույշ Օհանյան․ Օձի ժամանակը

Յոթ երկինքների և յոթ անդունդների կենտրոնում մի ծառ էր աճում:

Պոետը չմաշվող նյութից հանդերձանք պատրաստեց և ճամփա ընկավ՝ որոնելու ճշմարտությունը:

Քայլեց այնքան, որ մաշվեցին օրերն ու ամիսները, տարվա եղանակները ձանձրացնող երգի կրկնություն դարձան:

Քայքայվեցին հագուստն ու կոշիկները: Մերկ ու բոկոտն էր արդեն, երբ տեսավ ծառը:

Քաղցած էր: Ծառի պտուղը ոսկեփայլ-ծանր էր, թովիչ հյութալիությամբ լեցուն:

Պոետը անհոդաբաշխ աղաղակներով մագլցեց ծառի վրա, օրհնեց պտուղը և կերավ: Երկար կերավ, մինչև աչքը տերևներից բացի ուրիշ ոչինչ չորսաց ճյուղերին: Քաղցի զգացումը չանցավ, սակայն ուռեց հղի կնոջ պես: Պառկեց ստվերում և քնեց: Երազ չտեսավ:

Երբ արթնացավ, Օձը ժպտալով իրեն էր նայում:

Պոետը վեր թռավ:

- Մի՛ վախեցիր,- ասաց Օձը, - թունավորներից չեմ:

- Ի՞նչ ես անում այստեղ, - վախը թաքցնելու համար զայրույթ կեղծեց Պոետը:

- Ես այստեղ ապրում եմ: Իսկ դու ի՞նչ ես անում:

- Ես փնտրում եմ ճշմարտությունը, - անակնկալից ապշած՝ ինքն իրեն մատնեց Պոետը:

- Ա…, - ծոր տվեց Օձը: - Դու Պոետն ես: Բարի գալուստ ճշմարտության կենտրոն:

- Ի՞նչ իմացար՝ ես ով եմ: Ի՞նչ կենտրոն:

- Ճանաչեցի քեզ հագուստից և խոսքերից: Ես ցույց կտամ ճշմարտության դուռը: Ահա՛, - Օձը լեզվով ցույց տվեց ծառի բունը:

Պոետը նայեց և նեղլիկ փչակ տեսավ:

- Խաբում ես,- ասաց նա,- սա սկզբում չկար:

- Սկզբում դու քաղցած էիր, - առարկեց Օձը, - և ուտելու մասին էիր մտածում: Երբ մարդիկ քաղց են զգում, ուտելիքից բացի ոչինչ չեն տեսնում:

- Պոետը շփոթվեց: «Նա լավ հոգեբան է, - առկայծեց նրա մտքում: - Ճիշտ է ասում:»

- Ուզո՞ւմ ես տեսնել ճշմարտությունը, որն այդքան փնտրում էիր: Դեմ առ դեմ հանդիպել նրան: Միայն դու և նա:

Տիրանալ նրան:

«Այս Օձը երևի ճիշտ է ասում, - մտածեց Պոետը, - նրա ձայնը ո՛չ քաղցրանուշ է, ո՛չ նենգ կամ կեղծավոր, ո՛չ համոզիչ:

Ավելի շուտ՝ ձանձրացած և անտարբեր: Դա՛ է ինձ համոզում:

Պոետը կրկին նայեց փչակին: Այս անգամ այն պակաս նեղ թվաց:

- Եթե մի քիչ նեղություն տաս քեզ, մարմինդ գալարելով կանցնես:

«Կորցնելու ի՞նչ ունեմ, - մտածեց Պոետը, - այսքան թափառեցի, օձեր շատ տեսա, սակայն ճշմարտության մասին բարբառող օձ չտեսա: Երևի իսկապես Նա է:»

Պոետը պառկեց և գլուխը ընդհուպ մոտեցրեց փչակի մուտքին:

- Շատ նիհար ես, - նկատեց Օձը: - Երևի երկար ես փնտրել: Դժվարը գլուխդ է. եթե գլուխդ անցկացնես, հեշտությամբ կմտնես: Ուսերդ կանցնեն:

Պոետը գլուխը առաջ մղեց: Ծառը աքցանեց գլուխը, քերծեց: Հպարտորեն կրճտացնելով ատամները՝ Պոետը ձգեց ինքն իրեն և ականջները թողնելով դրսում՝ ժպտացող Օձի կողքին, գալարվելով քարշ տվեց ոտքերը:

Չկարողանալով զսպել ոռնոցը՝ նա ոտքի կանգնեց և անմիջապես էլ մոռացավ ցավի մասին: Նրա առջև կանգնած էր մերկությամբ կուրացնող մարդկային արարած:

Պոետը երկար-երկար նայում էր: Նրա հոգին մերթ տանջվում էր այրող ամոթից, մերթ հարբում սքանչելի գեղեցկությամբ: Պոետի առջև ինքն էր, իր եղկելի մերկությունը, իր հրեշտակային մերկությունը:

Երբ ընտելացավ հակասական ապրումների հաջորդականությանը, ձեռքը մեկնեց առաջ: Կետ առ կետ շոշափեց ինքն իրեն: Հայելին արձագանքում էր նրա ամենաչնչին շարժմանը:

Պոետը պտտվեց փչակում, և ինչ դիրքով էլ կանգնեց՝ ճիշտ իր առջև հայտնվեց ինքը՝ հուզիչ ու կեղեքող մերկությամբ:

Նա դուրս եկավ փչակից՝ չնկատելով, որ ուղղաձիգ և առանց ցավի հաղթահարեց շեմը, և անհամբերությունից քիչ մնաց տրորեր անվրդով ննջող Օձին:

Օձը մի կողմ քաշվեց և անթարթ աչքերը հառեց նրան:

- Ես գտա ճշմարտությունը, - ասաց Պոետը:

Օձը լռում էր:

Պոետը բառերից վարագույրներ հյուսեց և կախեց փչակի ներսում՝ քողածածկելով հայելի-մերկությունը:

Օձը հանձն առավ հսկել:

Պոետը մեկնեց:

Հետո եկավ ընթերցողը: Նա ճշմարտություն էր փնտրում:

Ներողամիտ ժպիտով զրուցեց օձի հետ, ձևացրեց, թե չի ճանաչում նրան, ապա մտավ փչակ ու պոկեց բառերի վարագույրը: Նա երկար կանգնեց հայելու առաջ՝ անկարող աչքը կտրելու տեսածից, և հոգին մերթ այրող ամոթ էր դառնում, մերթ սքանչացող գեղեցկություն:

Հարբածի պես երերալով՝ ընթերցողը մի կերպ դուրս սողոսկեց փչակից՝ ականջները թողնելով ներսում, և օձին պատվիրեց ոչ ոքից չթաքցնել գեղեցկությունը:

Ընթերցողը հեռացավ:

Եկավ Պոետը:

Պոետը մեկնեց:

Եկավ ընթերցողը:

Պոետն ու ընթերցողը հաջորդում էին միմյանց:

Օձը ապրում էր փչակում: Երբեմն, զվարճանալու համար, նա պոետ կամ ընթերցող էր դառնում և խաղում ինքն իր հետ:

Աղբյուր՝ Գրական կամուրջ