Այսպէս է ասում Տէրը. Որդեա՛կ, պահի՛ր իմ խօսքերը եւ օր ու գիշեր դրանց մասի՛ն մտածիր իբրեւ հարազատ որդի եւ ազնիւ ժառանգ, իսկ նա, ով չի նորոգում եւ բարձրացնում նախնիների առաքինութիւնը, նա ամօթ եւ նախատինք է իր պապերի համար եւ մի նոր անէծք: ՍԻՐԱՔ ; 20 ,28

Իվան Իլյին. Առանց սիրո

Եվ այսպես, դու կարծում ես, որ կարելի է ապրել առանց սիրո` ուժեղ կամքով, բարի նպատակներով, արդարամտությամբ, չարիքի դեմ պայքարով: Գրում ես ինձ, թե. «Ավելի լավ է սիրո մասին չխոսել. Այն գոյություն չունւի մարդկանց մեջ: Ավելի լավ է չանդրադառնալ նրան: Ո~վ կարող է արթնացնել սերը կարծր սրտերում»… :

Սիրելիս, դու և ճիշտ ես, և սխալ: Ի մի բեր, խնդրում եմ, անհամբեր համբերությունդ և փորձիր հետևել մտքերիս ընթացքին:

Անկարելի է, որ մարդն ապրի առանց սիրո, քանզի սերն ինքնաբերաբար է արթնանում և տիրում մարդուն: Սերը և աստվածատուր է և բնության պարգև: Մեզ` մարդկանցս, տրված չէ սեփական հայեցողությամբ տնօրինել մեր ներաշխարհը, հեռացնել որոշ հոգեկան ուժեր, դրանք փոխել ուրիշներով կամ ներմուծել նորերը, որոնք մինչ ի սկզբանե հատուկ չեն եղել մեզ: Հնարավոր է, անշուշտ, դաստիարակել սեփական անձը, սակայն անհնարին է այն կոտրել և վերստին կերտել ըստ ուզածի: Նայիր, թե ոնց է ընթանում մարդկային կյանքը: Մանուկը կապված է մորը իր սպասումներով, կարիքներով, հույսերով, հաճույքներով, մխիթարությամբ, հանգստությամբ և երախտագիտությամբ:

Երբ այս ամենը ձուլվում է առաջին ամենաքնքուշ սիրուն, դրանով որոշվում է նրա ճակատագիրը: Մանուկը փնտրում է հորը` նրանից ակնկալելով արձագանք, օգնություն, պաշտպանություն և առաջնորդություն. Նա վայելում է հոր սերը և ի պատասխան սիրում նրան: Մանուկը հպարտանում է իր հորով ընդօրինակում է նրան, նրա մեջ զգում իր արյունը:

Արյան այդ կանչը հետագայում խոսում է նրա մեջ ամբողջ կյանքի ընթացքում, ձևավորում կապվածություն իր քույրերի, եղբայրների և ողջ ընտանիքի հետ: Իսկ երբ հետագայում բռնկվում է սերը «Նրա»հանդեպ, ապա պետք է հոգ տանել, որպեսզի այն «բնախոսական պոռթկումից» վերածվի իրական «Աստվածային այցելության» և ընդունել այն որպես ճակատագիր: Եվ բնական չէ արդյոք սիրել սեփական զավակներին այնպես ու այն սիրով, որը մանկական իր երազանքներում ակնկալել է ծնողներից: Ինչպես ուրեմն շրջանցել սերը: Ինչով փոխարինել այն: Ինչով լցնել այն ահարկու դատարկությունը, որ ձևավորվում է սիրո բացակայությամբ:

Անկարելի է, որ մարդը կարողանա ապրել առանց սիրո նաև այն պատճառով, որ այն կենսական ընտրության գլխավոր շարժիչ ուժն է: Կյանքը նման է վիթխարի, անսահմանորեն մեծ ջրի ալիքի, որը փլվել է մեր վրա և մեզ էլ իր հետ քշում-տանում է: չի կարելի ապրել այն ամենով, ինչը որ այն պարունակում է իր մեջ: Չի կարելի տրվել այն կործանարար քաոսին, որն իր մեջ ամփոփած ունի այն: Ով կփորձի դա անել կսպառվի ու կկործանի իրեն և արդյունքում ոչնչի չի հասնի, որովհետև կոչնչանա այդ համընդհանուր խառնարանի մեջ: Պետք է ընտրել` հրաժարվել շատ բաներից հնարավորինս քչի համար և պետք է այդ քիչը պահպանել, հոգ տանել, գնահատել, կուտակել, աճեցնել, ու կատարելագործել: Ու հենց դրանով էլ կերտել սեփական անձն ու անհատականությունը: Կենսական այդ ընտրության շարժիչ ուժը հենց սերն է. Սերն է, որ «նախընտրում է», «ընդունելի է համարում», «կլանում է», գնահատում է, հոգ է տանում և պահպանում է հասնում և ձևավորում է հավատարմություն: Իսկ կամքն ընդամենը զենք է սիրո ձեռքին կենսական այդ իրագործումների ժամանակ: Կամքն առանց սիրո դատարկ է, կարծրացած, դաժան, բռնի և որ գլխավորն է` անտարբեր չարի ու բարու հանդեպ:Այն շատ արագ կյանքը վերածում է բանտային կարգապահության...

Հատվածներ որդուն ուղղված նամակից