Այսպէս է ասում Տէրը. «Ով որ այս պատուիրաններից, փոքրերից անգամ, մի բան ջնջի եւ մարդկանց այդպէս ուսուցանի, երկնքի արքայութեան մէջ փոքր պիտի համարուի. իսկ ով կատարի եւ ուսուցանի, երկնքի արքայութեան մէջ նա մեծ պիտի համարուի» (Մատթեոս 5:19)

Հայ եկեղեցին եւ հայ երիտասարդը դէմ առ դէմ. Հետաքրքրութեան Կրակը

Հետաքրքրութիւնը առհասարակ ժխտական իմաստով կը ներկայացուի:

Արեւմտահայերէն ու արեւելահայերէն արտայայտութիւններն ալ այս արմատը ունեցող բառին թեթեւ տարբերութիւն մը ունին իրարմէ:

Ոմանք սխալ կերպով ալ կը գործածեն բառը, կարծելով, թէ աւելի մաքուր հայերէն կը խօսին:

Արեւելահայ խօսակցական լեզուին մէջ «հետաքրքիր» բառը երեւոյթի մը «հետաքրքրական» ըլլալը կը մատնանշէ, կամ անհատի մը տարօրինակ ըլլալուն մասին արտայայտութեան ձեւ է:

Մինչ, արեւմտահայ լեզուամտածողութեամբ, «հետաքրքիր» բառը ածական մըն է, որ կը տրուի այնպիսի անհատներու, որոնք ուրիշին վերաբերող երեւոյթները ու կացութիւնները մօտէն քննելու եւ այլոց կեանքը պեղելու աշխատանքին լծուած կ’ըլլան մնայուն կերպով:

Բաղձալի պիտի ըլլար, որ իւրաքանչիւր լեզուի տարբերակին տիրապետող անձը, իր ըմբռնած մայրենիին սկզբնական տարբերակով խօսէր, երկիմաստ կամ իմաստային շփոթ ստեղծող բառերու պարագային եւ հարկ եղած ժամանակ միայն բացատրութիւն տալով:

Մենք այսօր, առաւելաբար պիտի քննարկենք «հետաքրքիր» բառին իբրեւ ածական գործածութեան պարագան, փնտռելով մանաւանդ անոր դրական իմաստը եւ ո՛չ թէ անգործ մարդու գործ դարձող «հետաքրքիրութեան» նշանակութիւնը:

Գերմանիա կատարած մէկ կարճ այցելութեանս ընթացքին, Լայփցիկ քաղաքին մէջ հանդիպեցայ շուրջ 90ամեայ կնոջ մը, որ Ատոլֆ Հիթլէրը անձամբ տեսած էր իր մանկութեան: Անոր հետ յատկապէս խօսեցանք ՝՝հետաքրքրութեան՝՝ նիւթին շուրջ: Չափազանց զարմանք պատճառողը ա՛յն վկայութիւնն էր, զոր ան տուաւ իր նոր օրերուն մասին: Ամուսինը տարիներ առաջ կորսնցուցած այս ազնուական կինը կ’ըսէր, թէ իր առօրեայ «աշխատանքներէն» է երթալ համալսարանները եւ ճաշի թէ սուրճի դադարներուն մտնել ճաշասրահները, ուսանողներու եւ ուսանողուհիներու ընտրած ճիւղերուն ծանօթանալու համար: Ան պատմեց, թէ ինչպէս կը մօտենայ յատկապէս նորեկ ուսանող-ուսանողուհիներուն, կը բարեկամանայ անոնց հետ ու կը հետաքրքրուի անոնց ապագայ ծրագիրներով: Անոնց ուսման եռանդը խանդավառութիւն կը ներշնչէր իրեն եւ նոր յոյս կը վառէր հոգիին մէջ, իր երկրի ապագային գծով:

Մեր հանդիպման աւարտին, կինը ըսաւ.

- Կեանքի մէջ հետաքրքրութեան կրակ ունենալն է կարեւորը:

Կեանքի խորունկ փիլիսոփայութիւն մը կար այդ կարճ նախադասութեան մէջ։ Այո՛, կարեւոր է հետաքրքրութեան կրակ ունենալը, այս կեանքը ճիշդ հունի մէջ դնելու համար: Հետաքրքրութիւնը այստեղ շինարար դերակատարութիւն կ’ունենայ եւ ո՛չ թէ քանդարար ու նախանձէ մղուող: Հետաքրքրութեան տեսակ մը, որուն նպատակը յառաջդիմութիւնն է ամբողջ մարդկութեան: Մինչ սեփական հետաքրքրութիւնը, անձի մը կարծեցեա՛լ յառաջդիմութիւնն է, որ միշտ ի հեճուկս ուրիշի մը կը կատարուի, որուն կործանումով պայմանաւորուած կ’ըլլայ անոր յաջողութիւնը:

Դրական հետաքրքրութիւնը այն է, որ անհատ մը կ’արտայայտէ հոգածու վերաբերում ցոյց տալով: Այդ հոգածութիւնը տուեալ անձէն անդին կ’անցնի եւ կը ծառայէ ընդհանրական բարիքին: Մինչ սովորական իմաստով գործածական դարձած հետաքրքրութիւնը՝ կործանարար է ո՛չ միայն շրջապատին, այլ նոյնինքն հետաքրքիր անձին համար: Այսպէս, դպրոցին նկատմամբ հետաքրքրութիւնը՝ անոր կրթական մակարդակին, ուսուցիչներու պատրաստուածութեան, ուսումնական ծրագրին կամ դաստիարակչական կերպերուն, նպատակ չունի հաստատութեան քանդումը: Այլ՝ դպրոցին նկատմամբ հետաքրքրութիւնը ապագայ նոր սերունդի բարիքին պիտի ծառայէ անպայման: Դէպի լաւը ձգտելու միջոց մը կը դառնայ այստեղ հետաքրքրութիւնը:

Ծնողներ եւս հետաքրքրութիւն կը ցուցաբերեն իրենց զաւակներուն նկատմամբ անոնց ծնած իսկ օրէն, մինչեւ չափահասութեան տարիքը:

Դրական հետաքրքրութեան կրակ ունենալու քննութիւնը կը կատարուի պարզ հարցումով մը. Կը հաւատա՞ս ուրիշին ունեցած կարողութիւններուն, եւ կ’ուրախանա՞ս անոր յաջողութեամբ: Փորձէ՛ դուն քեզ:

22/10/2019

Աղբյուր՝ Vaticannews.va