Այսպէս է ասում Տէրը. «Ով որ այս պատուիրաններից, փոքրերից անգամ, մի բան ջնջի եւ մարդկանց այդպէս ուսուցանի, երկնքի արքայութեան մէջ փոքր պիտի համարուի. իսկ ով կատարի եւ ուսուցանի, երկնքի արքայութեան մէջ նա մեծ պիտի համարուի» (Մատթեոս 5:19)

Հայ եկեղեցին եւ հայ երիտասարդը դէմ առ դէմ. Մէ՞կ Սխալ Միայն, Թէ Աւելի

Գործուած սխալի մը չափը՝ այսինքն տարողութիւնը կամ տեսակը միշտ նկատի կ՛ունենան մարդիկ, անոր համապատասխան տուգանք կամ պատիժ ակնկալելով իրաւապահէն կամ վրէժխնդրութիւն՝ տուժող կողմէն: Ոմանց կարծիքով գործուած սխալ մը, ի՛նչ ալ ըլլայ անոր տարողութիւնը կամ տեսակը՝ սխալ է: Այսինքն անոնց համոզումով, սխալներուն միջեւ խտրութիւն չկայ: Մեծ կամ փոքր սխալներ չկան: Սխալը սխալ է, այնքան ատեն որ սխալ է, գործուած ուրիշին դէմ, ըլլայ ատիկա մարդ կամ իր:

Ամէն մարդու կողմէ ընդունուած հաստատումը կրնանք այստեղ մենք ալ կրկնել, թէ անսխալական մարդ գոյութիւն չէ՛ ունեցած ցարդ, հիմա՛ ալ չկայ աշխարհի երեսին, ո՛չ ալ ապագային պիտի ըլլայ: Ամէն մարդ սխալական է: Ոմանք երբ տեսնեն շատ իմաստուն մարդ մը, իրենց այնպէս կը թուի, թէ այդ մարդը բնաւ չէ՛ սխալած կամ չի՛ սխալիր: Ունկնդիրները հմայուած անոր հեղինակաւոր խօսքէն, խիստ տրամաբանական արտայայտութիւններէն, երբեմն ճարտասանական շքեղ լեզուէն ու հռետորաբանութենէն, անկարելի կը գտնեն անոր սխալած ըլլալը կամ հետագային որեւէ սայթաքումի հնարաւորութիւնը: Սակայն պէտք չէ՛ մոռնալ որ ամէն մարդ սխալական է, այսինքն անսխալական մարդ չկայ: Ուրեմն իմաստունն ալ կը սխալի, սակայն ո՛չ այն յաճախականութեամբ, որ սովորական մարդիկ կը սխալին, այլ հազարէն մէկ:
Սխալի մը համար կատարուած անդրադարձը կամ զղջումը վերստին ոտքի կանգնելու առաջին իսկ քայլն է: Կեանքը վերիվայրումներ ունի անկասկած, եւ իւրաքանչիւր սխալ բնականաբար դաս մը կու տայ սխալը գործողին:

Արդեօք որ սխալը աւելի ծանրակշիռ է, սեփական անձին դէմ կամ կողմէ ուրիշին դէմ գործուածը: Երկու պարագաներուն ալ մենք ենք սխալը գործողը, սակայն առաջին պարագային զոհը ուղղակի մենք ենք, իսկ միւսին զոհը՝ ուրիշը:

Մենք մեզի վնաս կը պատճառենք տարբեր ձեւերով: Մոլութիւններով ու պատերազմի ընթացքին։

Ոմանց կարծիքով, այնքան ատեն որ ուրիշին վնաս չենք հասցներ, այսինքն մեր սեփական անձն է միայն վնաս կրողը, ուրեմն յանցանք մը չունինք, քանի որ մենք ենք մեր անձին տէրն ու պատասխանատուն: Շատ սխալ եւ անփոյթ մօտեցում է այս, բարոյագիտական ակնոցով դիտուած: Աստուծոյ պարգեւն է մարդ ինքը: Մեր մարմինը մեզի տրուած աւանդ է, անոր մէջ մտնելով զայն պահելը իր մաքրամաքուր բարձրութեան վրայ, մինչեւ անոր հողայնական ճակատագիրին դարձը: Մոլութիւնները շատ հեշտ բոյն կը դնեն մեր մէջ, սակայն շատ դժուարաւ կը յաջողինք ձերբազատիլ անոնցմէ: Ոմանք գաւաթ մը սուրճի չափը չեն յաջողիր իր սահմանին մէջ պահել, մինչեւ որ բժշկական արգելքով ամբողջովին կը զրկուին այդ հաճոյքէն: Նոյնն է պարագան նաեւ այլ հաճոյքներու, որոնք իրենց չափաւորութեան սահմանէն դուրս գալով կը վերածուին մոլութեան:

Մոլութիւններուն վերջակէտը անձնասպանութիւնն է, սակայն անոր դիմող անձը չի՛ գիտեր որ իր արարքը վերջակէտ մը չէ՛, այլ դատապարտութեան ճամբու մը սկիզբը միայն: Ճամբայ մը, որ զինք պիտի առաջնորդէ դէպի այն ատեանը, ուր պատասխան պիտի տայ իր անձը մսխած ըլլալուն եւ աստուածատուր առաքինութիւնները յում պէտս վատնած ըլլալուն համար:

Մեր կողմէ մեր նմանին դէմ գործած սխալներն ալ երբեմն մէկ սխալի կիրարկումով կրնան սկսիլ եւ այնքան կուտակուիլ, որ անսպասելի արդիւնքի հասնին մեր փոխյարաբերութիւնները տուեալ անձին հետ:

Թումանեանի «Մի Կաթիլ Մեղր» հեքիաթը սերունդներու դաստիարակը եղած է ու դեռ կը շարունակէ մնալ, ձիւնագնդակի աճման ու մեծնալու բարձրաղաղակ վկան հանդիսանալով: Այդ մէկ սխալը կրնայ նոյնիսկ կամքէ անկախ ի յայտ գալ եւ խանգարել անդորրը: Սակայն ինչքա՜ն աւելի ողբերգական է այն պարագան, երբ այդ մէկ սխալը, այն ալ մեր կեանքին համար գործուած, մեր ձեռքով եւ մեր անուշադրութեան կամ անփութութեան հետեւանքով, տեղ գտնէ մեր առօրեային մէջ, քանդելով մեր ամբողջ ապագան:

Ուրեմն, մէկ սխալ թէ աւելին՝ եթէ ի գործ դնենք, կրնայ վնասել մեր ամբողջ կեանքին:

Կեանքը սահմանափակ օրերու գումար է, որուն իրաւամբ կու տան «երազ» անունը, նկատի ունենալով անոր կարճ բնոյթը:

Քեզի կը մնայ այդ երազի ճամբուն վրայ սխալներ գործելէ աւելի դրական իրագործումներ կատարել, արժեւորելու համար քեզի պարգեւուած կեանքը, որ երազէ աւելի՝ ակնթարթ մըն է:

05/11/2019

Աղբյուր՝ Vaticannews.va