Այսպէս է ասում Տէրը. Որդեա՛կ, պահի՛ր իմ խօսքերը եւ օր ու գիշեր դրանց մասի՛ն մտածիր իբրեւ հարազատ որդի եւ ազնիւ ժառանգ, իսկ նա, ով չի նորոգում եւ բարձրացնում նախնիների առաքինութիւնը, նա ամօթ եւ նախատինք է իր պապերի համար եւ մի նոր անէծք: ՍԻՐԱՔ ; 20 ,28

Տեր Եսայի քհն. Արթենյան. Երբ հրաշք ենք խնդրում…

«Վարդապետ, ուզում ենք քեզնից մի նշան տեսնել» (Մատթեոս 12:38)

Մատթեոսի Ավետարանից վերցված այս խոսքերը մեզ հիշեցնում են այն պատմությունը, երբ փարիսեցիները դիմեցին Քրիստոսին՝ հրաշքի խնդրանքով: Քրիստոս, ի պատասխան փարիսեցիների խնդրանքի, նրանց որակեց չար և շնացող սերունդ: Գիտենք, որ Հիսուսի կատարած հրաշքները մեծ խանդավառություն էին առաջացրել ժողովրդի մեջ, և այդ խանդավառությունը ցրելու նպատակով փարիսեցիները Հիսուսից այնպիսի երկնային, արտառոց նշան էին ուզում, որ Հիսուս չկարողանար կատարել և այդպիսով խամրեր Քրիստոսի հեղինակությունը:

Հիսուս սովորություն չուներ լոկ հետաքրքրասիրություն բավարարելու համար հրաշքներ գործելու, և այդ պատճառով Նա փարիսեցիներին մերժեց՝ նրանց համարելով չար և շնացող սերունդ:

Սակայն Քրիստոս տալիս է Հովնան մարգարեի օրինակը: Վերջինս իր՝ Աստծո կամքին հակառակվելու պատճառով, որպես պատիժ, երեք օր մնաց կետ ձկան փորի մեջ, որից հետո քարոզեց նինվեացիներին, ովքեր ճանաչեցին և երկրպագեցին ճշմարիտ Աստծուն: Հովնան մարգարեի օրինակը նշանն էր Քրիստոսի խաչելության և հարության: Տիրոջ հնազանդությունը մինչև խաչ և մահ, նույնպես պիտի լիներ մեծագույն հրաշք՝ տրված ողջ աշխարհին:

Երբ Սաբայի թագուհին այցելեց Սողոմոնին, վերջինս հրաշքներ չգործեց: Նրա գործերը բավական եղան ապացուցելու, որ ինքը կրողն է աստվածային իմաստության:

Իհարկե, միայն փարիսեցիները չէին, որ հրաշք էին խնդրում Քրիստոսից: Հրաշք էին խնդրում նաև պարզ մարդիկ՝ աղքատներ, հիվանդներ, սովյալներ: Հրաշք էր խնդրում Հերովդեսը, ով ծաղրեց Հիսուսին: Սա նշանակում է, հրաշքների հանդեպ ունեցած պահանջը հանրության մեջ տարբեր էր, ինչպես նաև, հրաշքի պահանջը տարբեր է մեր օրերում:

Սակայն այս ամենից առաջ պետք է նախ պարզել՝ ինչ է հրաշքը:

Մի՞թե հրաշքն այն անբնական երևույթն է, որը զարմացնում է բոլորին ու խախտում Աստծո կողմից սահմանված օրինաչափությունները: Բնականաբար, ոչ: Հրաշքի այս տեսակ պատկերացումը, որ մենք ունենք այսօր, և ունեին փարիսեցիները այն ժամանակ, ավելի շատ նման է մոգության: Իսկ աստվածային հրաշքը բոլորվին այլ բան է. այն վերականգնում է խախտված ներդաշնակությունը, ոչ թե խախտում այն: Այն կարող է մարդու և Աստծո մեջ հաշտության ու ներդաշնակության առիթ լինել: Հրաշքը պարզապես վերկանգնում է այն, ինչը պետք է լիներ: Օրինակ, Քրիստոս բժշկում էր հիվանդներին: Հիվանդությունը բնական երևույթ չէ: Այն, որ մարդը հիվանդ է, հաշմանդամ է, տկար է արդեն ցույց է տալիս, որ ներդաշնակությունը խախտված է, և որտեղ որ հայտնվում է Աստված, այդ խախտված ներդաշնակությունն է վերականգնվում: Եթե անդրադառնալու լինենք Քրիստոսի կատարած բոլոր հրաշքներին, ապա այս ճշմարտությունն անընդհատ մեր առջև կպարզվի: Իսկ ի՞նչ է անհրաժեշտ հրաշքի համար:

Հրաշքի իրագործման կարևորագույն պայմանը հավատքն է: Եվ պատահական չէ, որ Ավետարանում ասվում է՝ Քրիստոս, որևէ հրաշք գործելուց առաջ, հարցնում էր՝ հավատում ես, թե ոչ: Այսինքն, Նա նախ բուժում էր մարդու հավատքը, հետո կատարում այս կամ այն հրաշքը:

Հրաշքի իրագործման մյուս կարևոր պայմանը, հրաշքի իրական կարիքն է, և պարտադիր չէ, որ այն տխուր կամ ողբերգական առիթ լինի: Քրիստոս ոչ միայն ցավի ու ողբերգության մեջ հայտնվելով հրաշք կատարեց, վերականգնելով խախտված ներդաշնակությունը, այլև հայտնվեց մարդկանց ուրախության ու երջանկության պահերին: Նա իր իսկ ներկայությամբ ապահովեց այն հրաշքը, որը մարդկանց հոգիները ցնծությամբ ու մխիթարությամբ պիտի լցներ:

Հրաշքի իրագործման մեկ այլ պայմանը մարդու՝ սեփական անկարողության գիտակցումն է: Քանի դեռ մենք կարծում ենք, որ կարող ենք ամեն ինչ անել, պարզապես թույլ չենք տալիս, որ Աստված գործի մեր կյանքում: Եկեղեցու հայրերը մեզ սովորեցնում են, որ երբ մենք կարիքի մեջ ենք, պիտի գիտակցենք մեր անկարողությունը, հուսանք ու թույլ տանք, որ Աստված օգնի մեզ:

Հրաշքին ականատես լինելու համար կարևոր է նաև աստվածային կարեկցանքի գիտակցությունը: Հիսուս կարեկցեց, Հիսուս խղճաց. սա նշանակում է, որ Աստված տեսավ կարիքավոր մարդկանց, ովքեր ոչ մի կերպ չէին կարողանում մեղմել իրենց ցավը: Մարդը, ով կոչված էր ապրելու Աստծո հետ ներդաշնակության, ուրախության ու կյանքի լիության մեջ, կքված ու կորացած էր կարիք կոչվող բեռան տակ: Սակայն աստվածային հրաշքները եկան ապացուցելու, որ կարիքը, սովը, մեղքը, ցավը, մահը ոչինչ են աստվածային սիրո և ողորմության առաջ:

Եվ ահա, եթե այս արժեքային համակարգի մեջ է ձևավորվում ու զարգանում մեր հոգևոր կյանքը, ապա իսկապես հնարավոր է վերականգնել խախտված ներդաշնակությունը՝ աստվածային ողորմության ու մարդկային կարիքի, աստվածային զորության ու մարդու անկարողության, աստվածային սիրո ու մարդու տգիտության միջև:

Ավետարանական այս հատվածում Քրիստոս հրեաների պահանջը չկատարեց: Հիսուս պարզապես ավարտին հասցրեց Իր առաքելությունը, և ավարտը հենց այն հրաշքն էր, որ պահանջում էին հրեաները: Ի վերջո, մարդկային կյանքի ամենամեծ հրաշքը Քրիստոսի հարությունը եղավ, բայց չար ու շնացող սերունդն այդպես էլ չհասկացավ ու չտեսավ այն: Հրեական իրականության մեջ, ըստ ավետարանական պատումների, մենք տեսնում ենք երկու հիմնական խավ: Դրանցից առաջինը՝ փարիսեցիներ, օրենսգետներ, դպիրներ, որոնք վստահ էին իրենց բարեպաշտական մղումների, բարոյական առաքինությունների մեջ և չէին զգում իրենց հոգու դատարկությունը: Մյուս կողմում աղքատ, հիվանդ, կարիքավոր խավն էր, որոնք բազմաթիվ անգամներ տեսան աստվածային հրաշքները և վկայեցին դրանց մասին: Այս երկու խավերի բախման արդյունքում Հիսուս մերժում է փարիսեցիների խնդրանքն ու անվանում նրանց չար սերունդ: Իսկ մյուսինը կատարում է, որովհետև եկել էր աշխարհ՝ փրկելու մեղավորին: Մեղավոր և արդար. սրանք լոկ բառեր չեն, այլ մի ամբողջ պայքար, որ ուղեկցում է մարդկությանը իր ողջ գոյության ընթացքում: Այսօր էլ այդ պայքարը մեր մեջ է և մեր սրտերում:

Եվ այս պայքարն իր լավագույն լուծումն է գտնում Ավետարանում, մասնավորպես այն հատվածում, երբ Քրիստոս գնում է փարիսեցի Սիմոնի տուն: Երբ վերջինս ճաշի է հրավիրում Հիսուսին, հյուրընկալության որոշ կանոնների նկատմամբ անփույթ է գտնվում, կարծելով որ իր նման փարիսեցին արդեն իսկ հարգանքի էր արժանացրել Հիսուսին՝ ճաշի հրավիրելով իր տուն: Ճաշի ժամանակ անբարոյական մի կին գալիս ու համբուրում է Հիսուսի ոտքերը, իր արցունքներով թրջում և իր մազերով սրբում, անուշ յուղով օծում Հիսուսի գլուխը: Բոլորը կարծում էին, որ եթե Քրիստոս մարգարե լիներ, կիմանար՝ ով է այս կինը, և թույլ չէր տա իրեն մոտենալ: Ահա այստեղ է որ Քրիստոս խոսում է՝ Սիմոն, բան ունեմ քեզ ասելու: Եվ ինչ է ասում Քրիստոս: Նա ասում է, որ Սիմոնը արհամարհում է այդ կնոջն ու նրա մեղավոր վիճակին հակադրում իր <<մաքուր>> անցյալը, փոխանակ նրան կարեկցելու՝ դատապարտում է և հպարտանում իր առաքինություններով, բայց թող չմոռանա, որ ինքն էլ բացարձակ անմեղ չէ, և թեև նրա պարտքը հիսուն դահեկան է, կնոջինը՝ հինգ հարյուր, բայց երկուսն էլ պարտապաններն են և ոչինչ չուեն՝ պարտքը վերացնելու համար:

Ուստի բոլորս պետք է ծարավի լինենք այնպիսի հրաշքի, որը կջնջի մեր պարտամուրհակը:
Ուրեմն անտրամաբանական չէ, որ մեղավորը, ով ծնկի է գալիս Հիսուսի առջև, այլևս սրբացած հոգի է և ականատեսը այն հրաշքի, որ փափագում էին տեսնել փարիսեցիները:

Մեղավորը պարզապես ծունկի է իջնում Հիսուսի առջև և արցունքով պատմում իր մեղքերը, Աստծուն ներկայացնում իր զղջումը, իսկ փարիսեցին ցանկանում է փորձել Հիսուսին, և նոր միայն ընդունել: Բնական է, որ Հիսուս պիտի պատասխանի՝ գրված է՝ քո Տեր Աստծուն չպետք է փորձես:

Այսօր էլ մենք մեր հոգում մեղավորի և արդարի պայքարն ենք կրում, որը հաճախ ընկճում է մեզ: Մեր անզորության մեջ մենք փափագում ենք հրաշք տեսնել, փարիսեցու նման կարծելով, որ մենք մեր բաժինը կատարեցինք՝ փորձեցինք մեղքից հեռու մնալ, օրինավոր ապրել ուրեմն արժանի ենք հրաշք տեսնելու, և ո՞րն է այդ հրաշքը:

Եթե հրաշք ենք ուզում, ապա ու՞ր են մեր արցունքները, նարդոսի յուղերը, ինչու՞ ծունկի չենք գալիս Տիրոջ ոտքերի առջև: Այսօր էլ Քրիստոս Սիմոնի նման դիմում է մեզնից յուրաքանչյուրին՝ ցույց տալով այն պարտամուրհակը, որը մենք ինքներս անկարող ենք ջնջել: Բոլորս էլ պիտի մեր հավատքով ու սիրով, զղջումով ու աղոթքով, բարձրացնենք մեր հայացքը երկինք, ու ակնկալենք, որ աստվածային հրաշքի արդյունքում պիտի ջնջվի այդ պարտամուրհակը:
Ուրեմն եթե հրաշք ենք ուզում, ապա ծնկի իջնենք Աստծո առաջ, մաքրենք մեր հոգիները, և պիտի տեսնենք Հարուցյալ Քրիստոսին, ով ասում է՝ խաղաղություն ձեզ:

Եվ թող այդ խաղաղությունը մեր կյանքը լցնի նոր հրաշքներով: Ամեն: