Այսպէս է ասում Տէրը. «Վշտակի՛ց եղիր Քրիստոս Յիսուսի տառապանքներին որպէս նրա բարի զինուորը։ Ոչ ոք, զինուոր դառնալով, չի զբաղուի աշխարհիկ կեանքի գործերով, որպէսզի զօրավարին հաճելի լինի։ Եւ եթէ մէկը մրցամարտիկ է, պսակ չի ստանայ, եթէ ըստ օրէնքի չմարտնչի» (Տիմոթեոս 2:3-5)

Աշխարհիկ ոգին հոգևոր կյանքում

- Հա՛յր, երբեմն ասում եք, որ այսինչը եվրոպական խոշորացույցի միջով է նայում, այլ ոչ թե արևելյան ոգու օգնությամբ: Ի՞նչ եք ցանկանում դրանով ասել:

- Ուզում եմ ասել, որ եվրոպական աչքով է նայում, եվրոպական մտածելակերպով, առանց հավատի, զուտ մարդկային տեսանկյունից:

- Իսկ արևելյան ոգին ի՞նչ է:

- "Во́сток восто́ков и су́щии во́ тьме́ и се́ни!" *

- Այսի՞նքն:

- Ասելով, որ ինչ-որ մեկն ընդունել է արևելյան ոգին և թողել եվրոպականը՝ նկատի ունեմ, որ տրամաբանությունը, ռացիոնալիզմը թողնելով՝ մարդը պարզ և բարեպաշտ է դարձել: Քանի որ պարզությունն ու բարեպաշտությունն են ուղղափառ ոգին, որում Քրիստոս է հանգչում: Այսօր հաճախ հոգևոր մարդկանց մեջ պակասում է պարզությունը՝ այն սրբազան պարզությունը, որը վերականգնում է հոգու ուժերը: Եթե աշխարհիկ ոգուց չհրաժարվես, չսկսես քեզ հասարակ պահել, այսինքն չմտածես, թե ուրիշներն ինչպես կնայեն քեզ կամ ինչ կասեն քո մասին՝ Աստծո և սրբերի հետ հարազատական կապի մեջ չես մտնի: Այդպիսի հարազատության մեջ մտնելու համար պետք է սկսել հոգևոր տարածության մեջ ապրել: Մարդ որքան իրեն հասարակ է պահում, հատկապես վանական համալիրում, այնքան ավելի «հարթ» է դառնում, որովհետև կրքերի ելունդները տաշվում են: Եթե դա այդպես չէ, ապա նա փորձում է առերևույթ իրեն ներկայացնել այնպիսին, ինչպիսին չէ: Այդ պատճառով էլ, հրեշտակներին նմանվելու համար, փորձենք աշխարհիկ դիմակահանդեսի զգեստները դեն նետել մեր վրայից:

Գիտե՞ք, թե աշխարհիկ մարդիկ ինչով են տարբերվում հոգևոր մարդկանցից: Աշխարհիկ մարդիկ հոգ են տանում իրենց բակի մաքրության մասին: Նրանց չի հետաքրքրում, որ իրենց տունը ներսից է աղտոտված: Նրանք մաքրում են բակն ու աղբը ներս տանում: Ասում են. «Մարդիկ բակն են տեսնում, այլ ոչ թե տան ներսը»: Այսինքն, թող ես ներքուստ աղտոտված լինեմ, բայց դրսից՝ ոչ: Նրանք ուզում են, որպեսզի այլոք հիանան իրենցով: Իսկ հոգևոր մարդիկ տան ներսի մաքրության մասին են հոգ տանում: Նրանց չի հուզում, թե մարդիկ ինչ կասեն իրենց մասին, որովհետև Քրիստոս տանն է բնակվում, այսինքն՝ սրտում, այլ ոչ թե բակում:

Սակայն պատահում է նաև, որ հոգևոր մարդիկ էլ են իրենց ցուցադրաբար դրսևորում, աշխարհիկ ձևով, իսկ ավելի որոշակիորեն ասած՝ փարիսեցիների պես: Այդպիսի մարդիկ ոչ թե այն մասին են մտածում, թե ինչպես դրախտ ընկնեն, հայտնվեն Աստծո մոտ, այլ՝ ինչպես անեն, որ այս կյանքում լավը երևան: Նրանք զրկում են իրենց բոլոր հոգևոր ուրախություններից, սակայն կարող էին դրախտային երանությունն արդեն այստեղ զգալ: Եվ այս կերպ նրանք հողեղեն են մնում: Նրանք փորձում են աշխարհիկ սովորություններով հոգևոր կյանք վարել: Սակայն ներքուստ դատարկ են՝ Աստված չկա այնտեղ:

Ցավոք սրտի, աշխարհիկ ոգին նույնիսկ հոգևոր մարդկանց վրա է ուժեղ ազդեցություն թողել: Իսկ եթե հոգևոր մարդիկ են աշխարհիկ կերպով մտածում ու գործում, ապա ի՞նչ է մնում աշխարհիկ մարդկանց անել: Երբ ես որոշ մարդկանց խնդրեցի օգնել պատանի թմրամոլներին, ապա նրանք պատասխանեցին. «Եթե մենք թմրամոլների համար կացրան բացենք, ապա ոչ ոք չի ցանկանա նվիրատվություն անել դրա համար: Այդ պատճառով էլ ավելի լավ է ծերանոց բացել»: Ես չեմ ասում, թե ծերանոցները պետք չեն, իհարկե պետք են, այն էլ ինչպես: Սակայն, եթե մենք այդ նախապայմաններով առաջնորդվենք, ապա մեր բարեգործությունը կտապալվի: Մարդիկ չեն հասկանում, որ աշխարհիկ հաջողակությունը հոգևոր անհաջողություն է:

* "Посети́л ны́ е́сть свы́ше, Спа́с на́ш Восто́к Восто́ков, и су́щии во тьме́ и се́ни обрето́хом и́стину, и́бо от Де́вы роди́лся Госпо́дь". Светилен по 9 песне на Рождество Христово.

Հայր Պաիսիոս Աթոսացու «Ցավով և սիրով՝ ժամանակակից մարդու մասին» գրքից

Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի

Աղբյուր՝ Surbzoravor.am