Այսպէս է ասում Տէրը. Որդեա՛կ, պահի՛ր իմ խօսքերը եւ օր ու գիշեր դրանց մասի՛ն մտածիր իբրեւ հարազատ որդի եւ ազնիւ ժառանգ, իսկ նա, ով չի նորոգում եւ բարձրացնում նախնիների առաքինութիւնը, նա ամօթ եւ նախատինք է իր պապերի համար եւ մի նոր անէծք: ՍԻՐԱՔ ; 20 ,28

Վիկտոր Համբարձումյան. Հանճարների դարը վերջացել է...

***
Ինձ խնդրում են գիտության մասին պատմել, ուզում են իմանալ, թե ինչով է զբաղվում Բյուրականի աստղադիտարանը: Ճիշտն ասած, կարճ խոսքում դժվար է բացատրել այդպիսի բաներ: Համենայն դեպս, կփորձեմ մի քանի խոսքով ասել, թե ինչով է տարբերվում Բյուրականի աստղադիտարանը աշխարհի մյուս աստղադիտարաններից:

Մեր աստղադիտարանի հաջողությունը պայմանավորված է եղել նրանով, որ մենք չենք աշխատել թեմատիկայի տեսակետից նմանվել ուրիշ, թեկուզ լավագույն աստղադիտարաններին:

Հասկանալով, ոը մեր գործիքային հնարավորությունները սահմանափակ են, մենք որոշեցինք կենտրոնացնել մեր ուժերը փոքր քանակությամբ խնդիրների լուծման վրա: Կանգ աոանք աստղերի փոփոխությունների վրա: Իսկ այդ փոփոխությունները շատ դանդաղ են տեղի ունենում:

Ասենք, թե բնագետներն ուսումնասիրում են մի որևէ միջատի կյանքը: Դա բավական հեշտ է, որովհետև միջատի կյանքը շատ կարճ է տևում և կարելի է նրա կյանքում տեղի ունեցած փոփոխություններն ուսումնասիրել ամբողջությամբ, սկզբից մինչև վերջ:

Մինչդեռ աստղերի մոտ փոփոխությունները հաճախ կատարվում են միայն մի քանի տասնյակ միլիոն տարում: Ուրեմն, մենք կողմնակի կերպով պետք է համոզվենք, որ մեր ուսումնասիրած օբյեկտը գտնվում է փոփոխությունների մեջ:

Մենք սկսեցինք հետզհետե մշակել այդպիսի «կողմնակի» մոտեցման ձևերը ու խորանալ այդ երևույթների մեջ:

Դնելով փոքր նպատակներ, մեզ հաջողվեց հասնել մի քիչ ավելի շատ հաջողությունների: Մենք հայտնագործեցինք աստղասփյուռները, որոնց ուսումնասիրությամբ այժմ զբաղվում են ամբողջ աշխարհի աստղագետները: Մեզ հաջողվեց գալակտիկաների աշխարհում գտնել այն երևույթները, որոնք ապացուցեցին նրանց մեջ տեղի ունեցող փոփոխությունները: Եվ դրանք այնպիսի փոփոխություններ են, որոնք համեմատաբար կարճ ժամանակում են կատարվում: Այդ ժամանակը հա-վասար է մի քանի միլիոն տարվա:

Բյուրականում ուսումնասիրեցինք գալակտիկաների կորիզի պայթյունների երևույթը: Եվ հիմա պետք է ասեմ, որ դարձյալ մեզնից հետո, գալակտիկաների կորիզների պայթյունների վերաբերյալ երևույթները սկսեցին ուսումնասիրել նաև աշխարհի մյուս աստղագետները:

Մենք քայլ առ քայլ խորանում ենք այդ երևույթների մեջ:

Աստղագետի գործը դժվար է: Աստղագետը գիշերը դիտումներ է կատարում, ցերեկը՝ պետք է ուսումնասիրի և մշակի իր դիտումների արդյունքը: Հաջորդ գիշեր նորից պետք է սկսի դիտել: Այսպես է մեզ մոտ: Մարդիկ աշխատում են, որովհետև նրանց հետաքրքրում է ուսումնասիրության առարկան:

Մենք աշխատում ենք նեղ բնագավառում և որոշ գործ արդեն արել ենք: Ամենից առաջ ստեղծել ենք մի հիմնարկ, որտեղ մարդիկ ամբողջությամբ կարող են նվիրվել իրենց գործին: Ստեղծել ենք մի կոլեկտիվ, որը համախմբված է:

Հանճարների դարը վերջացել է: Հիմա կոլեկտիվ աշխատանքի դար է: Գիտությունը զարգանում է համարյա 2000 տարուց ի վեր: Շատ նշանավոր հայտնագործություններ արդեն կատարվել են: Այժմ ավելի և ավելի խորը պետք է թափանցել՝ որևէ հայտնագործություն կատարելու համար: Եվ հիմա միայն ու միայն կոլեկտիվ և կազմակերպված աշխատանքի շնորհիվ կարելի է կատարել խոշոր հայտնագործություն կամ որևէ շոշափելի արդյունքի հասնել:

Աղբյուր՝ Garoun.am