Այսպէս է ասում Տէրը. «Երիտասարդական ցանկութիւններից փախի՛ր եւ գնա՛ արդարութեան, հաւատի, սիրոյ, խաղաղութեան եւ սրբութեան յետեւից նրանց հետ, որոնք մաքուր սրտով աղօթում են Տիրոջ անունով» (Տիմոթեոս 2:22)

Ի՞նչ է ճշմարտությունը. սրտի, հոգու և մտքի ճանապարհ

Ի՞նչ է ճշմարտությունը. Ավետարանում այս հարցը Քրիստոսին տալիս է Պիղատոսը: Ի պատասխան Պիղատոսի հարցի՝ Հիսուս լռում է: Բանն այն է, որ Պիղատոսը չէր էլ ակնկալում պատասխան ստանալ, որովհետև ինչպես նա, այնպես էլ մարդկանց մեծամասնությունը՝ չեն ցանկանում ճանաչել ճշմարտությունը, որովհետև մադուն ձեռնտու չէ ճշմարտությունը:

Մարդկանց երկու տեսակ կա. առաջին տեսակը ամեն ինչի մեջ միայն վատն է տեսնում, խոսում է այդ վատից, անվերջ քննադատում է այն: Մարդկանց մյուս տեսակը փորձում է ամեն բանի մեջ լավը տեսնել, բարձրաձայնել այդ լավի մասին: Այս երկրորդ տարբերակն է ճշմարտությունը:

Երբ լավն ու վատը դնում ենք համեմատության մեջ, արդեն իսկ սխալ ենք վարվում: Վատը, ըստ էության, գոյություն ունի այնքանով, որքանով, որ լավն է պակասում: Բարին, լույսը, սերը, ողորմությունը, ներողամտությունն արդեն ճշմարտություններ են, որովհետև մարդկային կյանքը հիմնված է այս արժեքների վրա: Աստված այս արժեքներով առաջնորդվեց՝ մարդուն և աշխարհն արարելիս: Մեղքն արարչության հիմքում չկար: Մեղքը և չարն առաջացան աստվածային շնորհների բացակայության արդյունքում, դրա համար էլ սխալ է լավն ու վատը համեմատության մեջ դնել: Ճշմարիտ է վատը նկատելն ու փորձել այն բարությամբ հաղթահարել: Միայն քննադատությամբ ոչինչ չենք փոխի:

Մարդկության պատմության մեջ շատերն են փնտրել և փնտրում ճշմարտությունը և ամենահայտնի օրինակներից մեկը հենց Պիղատոսինն է: Հատկանշական է այն փաստը, որ Պիղատոսը շատ մոտ էր կանգնած Ճշմարտությանը, բայց նա պատրաստ չէր և չցանկացավ ճանաչել:

Ճշմարտությունը ոչ միյան պետք է տեսնել, այլ նաև՝ հանուն ճշմարտության ընտրություն կատարել: Առաջին հայացքից թվում է, թե առանց ճշմարտության շատ ավելի հեշտ է ապրելը. մարդն ավելորդ հարցեր իրեն չի տալիս, կյանքը չի բարդացնում: Ստացվում է այնպես, որ մարդը դադարում է որոշումներ կայացնելուց և դառնում է թելադրված հանգամանքների գերին: Որպեսզի մարդն ինքը ստեղծագործի, արժեքներ ու սկզբունքներ մշակի, նա պետք է հետևի ճշմարտությանը, իսկ սա, իհարկե, շատ ավելի բարդ ճանապարհ է:

Երբ Քրիստոս ասում էր՝ Ես եմ Ճշմարտությունը, Ճանապարհը, Կյանքը, Նա ոչ թե Իր Անձի հատկանիշներն էր թվարկում, այլ ցույց էր տալիս մարդու անցնելիք ճանապարհը: Սա ճանապարհ է, որ Քրիստոս մեզ առաջարկում է անցնել՝ հետևելով Իր օրինակին:

Աստվածաշնչյան պատվիրաններից մեկն ասում է, որ պիտի սիրես քո Տեր Աստծուն քո ամբողջ սրտով, հոգով և մտքով: Սա նույնպես հստակ ճանապարհ է, որ Աստված ցույց է տալիս մարդուն. սրտի, հոգու և մտքի ճանապարհ:

Սիրտն այն դուռն է, որը պիտի բաց անել աստվածային սիրո և շնորհների առաջ: Քրիստոս ասում է՝ Ես բախում եմ ձեր սրտի դուռը: Հոգին խորն ու անսահման մի տարածություն է, որը պիտի լցվի: Հոգին այն տարածքն է, որը միշտ լցվելու կարիք ունի, և մարդու կյանքի որակը մեծապես կախված է հենց հոգու «պարունակությունից»: Իսկ թե երբ բացել սիրտը և ինչով լցնել հոգին, այս հարցերի պատասխանը օգնում է գտնել միտքը, բանականությունը:

Ի՞նչ է մարդկային կյանքը. մանկությունից մինչև ծերություն ձգվող մի ընթացք, որը գրեթե բոլորի մոտ նույնն է՝ չնչին բացառություններով: Երբ հայացք ենք գցում այս ընթացքին՝ կյանքը շատ անհետաքրքիր մի բան է թվում: Եթե մենք փորձենք այս ամենի մեջ իմաստ գտնել՝ հավանաբար դժվար կլինի, որովհետև մարդկային կյանքի իմաստն այստեղ չէ: Կյանքի իմաստի փնտրտուքն սկսվում է մարդու ազատ ընտրությունից՝ հավա՞տք թե՞ անհավատություն: Հավատացյալ մարդու համար կյանքի իմաստը լրիվ այլ արժեք է, իսկ անհավատ մարդու համար՝ այլ:

Հոգևոր կյանքը երկու դրսևորում ունի՝ արտքին և ներքին: Արտաքին դրսևորումը սովորաբար անհավատի կողմից է քննարկվում և մեկնաբանվում, ներիքն դրսևորումը հավատացյալն է զգում և ընկալում: Արատաքին առումով կրոնն աշխարհայացք է, իսկ ներիքն առումով՝ Աստծո ներկայության հստակ գիտակցություն, երբ կրոնը վերածվում է հավատքի: Կրոն` նշանակում է միավորում: Մեղքը քանդեց մարդու և Աստծո միությունը, իսկ կրոնը կոչված է այդ խախտված միությունը վերականգնելու: Հավատքը ենթադրում է Աստծո նկատմամբ վստահություն, հավատարմություն և առաքինի կենցաղավարություն: Մարդկանց հավատքից կամ անհավատությունից Աստծո էությունը չի փոխվում, պարզապես մարդու կյանքն ու արժեքներն են այլ երանգ ստանում:

Ոչ մի գիտական փաստարկ չի կարող ժխտել այն փաստը, որ մարդկային հոգին դատարկ է և այդ դատարկությունը պետք է լցնել: Հոգևոր պահանջի և բավարարվածության խնդիր ամեն մարդ էլ ունի, և ակնհայտ է այն փաստը, որ բարիք գործելն է մարդուն տալիս լիարժեքորեն բավարարվածության զգացողություն: Մարդու՝ կատարելության ձգտումն է տանում դեպի ճշմարտություն, դեպի Աստված:

Հավատացյալ մարդն իր կյանքի իմաստը տեսնում է բարոյականության, առաքինության և Աստծո ներկայության մեջ: Մենք բոլորս էլ Աստծո մեջ ենք փնտրում ճշմարտությունը:

Քրիստոնեությունը սովորեցնում է, որ ճշմարտությունն Աստված է՝ անհասանելի, բայց ճանաչելի Իր Հայտնությամբ:
Հոգևոր կյանքը կարևոր դեր ունի ճշմարտության բացահայտման գործում: Հոգևոր կյանքի մեջ է մարդը փորձում ճանաչել իրեն և սա էլ դեպի ճշմարտություն տանող մի ճանապարհ է: Թեև ինքնաճանաչողության տարբեր ճանապարհներ կան, բայց քրիստոնեությունն առաջարկում է իրենը. հասկանալ Քրիստոսի ինքնազոհաբերման խորհուրդը, և այդ խորհրդի մեջ բացահայտել սեփական անձի կարևորությունն ու առաքելությունը: Այս ճանապարհին է, որ մերժվում է մեղքն ու կարևորվում աղոթքը:

Տեր Եսայի քհն. Արթենյան

Աղբուր՝ Holytrinity.am