Այսպէս է ասում Տէրը. Որդեա՛կ, պահի՛ր իմ խօսքերը եւ օր ու գիշեր դրանց մասի՛ն մտածիր իբրեւ հարազատ որդի եւ ազնիւ ժառանգ, իսկ նա, ով չի նորոգում եւ բարձրացնում նախնիների առաքինութիւնը, նա ամօթ եւ նախատինք է իր պապերի համար եւ մի նոր անէծք: ՍԻՐԱՔ ; 20 ,28

Խաչելություն

Քրիստոսի խաչելությունը, որի հիշատակն է այսօր, հավիտենական խորհուրդ ունի: Այսօրվա խորհուրդը մեզ բացահայտում է մարդկային չարիքը և Աստծո սերը: Չէ՞ որ Ինքը՝ Քրիստոս մեզ սովորեցրեց չարիքը բարությամբ հաղթահարել: Քրիստոսի խաչելության պատմության մեջ մարդը հանդես է գալիս իր ողջ չարությամբ և այդ չարությունն էլ դարձավ մարդու ողբերգությունը՝ թե այն ժամանակ, թե այսօր: Թեև այդ ողբերգությունը տարբեր կերպ է արտահայտվում, սակայն էությունը դրանից չի փոխվում:

Այսօր հիշում ենք Հուդայի օրինակն, ով մատնեց Հիսուսին: Չնայած Հուդան զղջաց, սակայն Քրիստոս արդեն դատապարտված էր մահվան և հուսահատությունը նրան մղեց մյուս՝ ճակատագրական սխալի՝ ինքնասպանության: Հուդայի օրինակը մեզ հիշեցնում է, որ եթե մեղք ես գործել, այլևս ոչինչ փոխել հնարավոր չէ: Իսկ արդյունքում մարդը սկսում է ատել այն ինչ ձեռք է բերում մեղքի արդյունքում: Հուդան դավաճանեց Հիսուսին և այն երեսուն արծաթը, որը ձեռք բերեց, իր համար այլևս իմաստ չուներ:
Հուդայի օրինակը ահազանգ է ամենքիս: Մենք հեռու չենք Քրիստոսին դավաճանելու գայթակղությունից: Երջանիկ կյանքի փափագը, երբեմն մեզ ստիպում է մեղանչել՝ հասնելով «արգելված պտղին»: Սակայն երբ ստանում ենք այդ «արգելված պտուղը», անմիջապես ցանկանում ենք ազատվել դրանից, քանի որ այն այլևս իմաստ չունի:

Հիշում ենք նաև Պիղատոսի օրինակը: Պիղատոսը Քրիստոսի նկատմամբ ատելություն չուներ, սակայն անցյալի մեղքերը, չարիքը, խանգարեցին նրան տեսնելու Ճշմարտությունը: Պիղատոսը կարծես ցանկանում է ազատ արձակել Հիսուսին, սակայն վախեցավ ամբոխից, վախեցավ, որ հրեաները կբողոքեն կայսեր, քանի որ Քրիստոսին ներկայաված երեք մեղադրանքներն էլ քաղաքական բնույթ ունեին: Հիսուսի նկատամաբ հիմնական մեղադրանքը աստվածհայհոյությունն էր, սակայն հրեա ղեկավարները շատ լավ էին պատկերացնում, որ այս մեղադրանքով Պիղատոսը Քրիստոսին մահապատժի չէր դատապարտի: Այդ պատճառով քաղաքական ենթատեքստով երեք մեղադրանք առաջադրվեց.

• Քրիստոս հեղափոխական-խռովարար էր
• Ժողովրդին սովորեցնում էր կայսեր հարկեր չվճարել
• Ինքն իրեն թագավոր էր համարում

Իհարկե, մեղադրանքներից և ոչ մեկը իրականությանը չէր համապատասխանում, սակայն այս մեղադրանքներն իսկապես Պիղատոսին կստիպեին Հիսուսին դատապարտելու մահվան: Ավետարանից տեղեկանում ենք, որ Պիղատոսը փորձում էր իր խղճի ձայնին հետևել, սակայն վախենում էր նաև, որ եթե չկատարի հրեաների պահանջը, ապա վերջիններս կայսեր կբողոքեն իր կաշառակերության, դաժանության, անարդարության մասին և ինքը ստիպված էր լինելու կայսեր բացատրություններ տալու: Ուստի Պիղատոսը որոշեց լվանալ ձեռքերը: Պիղատոսը գիտեր, որ Քրիստոս անմեղ է, սակայն անցյալի իր հանցանքները հրեաներին հնարավորություն տվեցին ստիպելու իրեն՝ գնալ խղճի ձայնին հակառակ:

Այն, որ Պիղատոսը լվաց ձեռքերը, իր անզորության վկայությունն էր, ոչ թե ազնվության: Նա հասկանում էր, որ Հիսուս ոչ հեղափոխական էր, ոչ խռովարար և ոչ էլ հավակնում էր աշխարհիկ իշխանության: Քրիստոսի խորհրդավոր լռության արդյունքում անհարմար վիճակում էր հայտվել Պիղատոսը, կարծես ինքն էր կանգնած դատարանի առաջ: Նա անում էր ամեն ինչ Հիսուսի աստվածային զորությանը չենթրկվելու համար: Բայց դա միակ փրկության հնարավորությունն էր, որը բաց թողեց` ձեռքերը լվանալով: Չէ՞ որ մենք էլ ենք այդպես վարվում. վախենում ենք լինել քրիստոյա, հասկանալով, որ դա է մեր միակ փրկությունը:

Ձեռքերը լվանալու ավանդույթը հրեական էր: Հրեաները ունեին նման սովորույթ. երբ գտնում էին ինչ որ մեկի դին ու հայտնի չէր, թե ով է մարդասպանը, ապա այդ վայրին մոտ գտնվող քաղաքի ծերերը պետք է զոհ մատուցեին և լվանային ձեռքերը, որպեսզի մաքրվեին մեղքից: Այն ժամանակ կարծես անհայտ էր, թե ով սպանեց Քրիստոսին և այդ անհայտությունը շարունակվում է մինչև այսօր: Մենք էլ հաճախ անտարբերորեն լվանում ենք մեր ձեռքերը` ցույց տալով, որ մենք չենք Քրիստոին խաչողը, միևնույն ժամանակ հասկանում ենք, որ այդ կերպ չենք կարող խուսափել պատասխանատվությունից: Պիղատոսի օրինակով մենք էլ, հաճախ, չկարողանալով ազատվել մեր անցյալի մեղքերի բեռից, դառնում ենք անզոր` ճիշտ որոշումեր կայացնելու և ճշմարտությունը պաշտպանելու հարցում: Սա էլ կարևոր ազդակ է ամենքիս` ժամ առաջ խոստովանությամբ ու ապաշխարությամբ թոթափելու մեր մեղքերի բեռը և Աստծո ողորմությամբ լվանալու ոչ թե մեր ձեռքերը, այլ` հոգին ու սիրտը:

Խաչելության պատմությունը մեկնաբանության կարիք չունի, մենք կարող ենք պարզապես վերապրել այդ իրողությունը, քանի որ խաչի զորությունը հենց խաչելության պատմության մեջ է: Քրիստոս խաչվեց երկու ավազակներիր հետ: Նա մինչև վերջ եղավ մեղավորների կողքին: Շատերը ծաղրում էին Քրիստոսին. իջիր խաչից և մենք կհավատանք քեզ: Սակայն մենք հավատում ենք Տիրոջը հենց նրա համար, որ չիջավ այդ խաչից: Հրեաները Աստծո մեջ կարող էին տեսնել միայն Նրա զորությունը, իսկ Հիսուս ցույց տվեց, որ Աստված զոհաբերվող Սեր է:

«Աստված իմ, Աստված իմ, ինչո՞ւ թողեցիր ինձ»: Այս սաղմոսն էր, որ հնչեց Հիսուսի շուրթերից խաչելության ժամանակ: Կարծես հուսահատություն և կասկած կար այս խոսքերի մեջ: Գուցե կար, սակայն այդ հուսահատությունն ու կասկածը մեր ողբերգությունն էր, ոչ թե Քրիսոսի: Հիսուս այդ պահին կարծես թափանցեց Աստծուց հեռացած մարդու ողբերգության մեջ` այստեղ էլ մեզ մենակ չթողնելով: Այսպիսով Տերը մեր կյանքն ամբողջությամբ, թե ուրախությունը և թե դժբախտությունն իմաստավորեց Իր օրհնաբեր ու հավիտենական ներկայությամբ:

Քրիստոս Իր հոգին ավանդեց բացականչելով` ամեն ինչ կատարված է: Սա Տիրոջ հաղթանակի վկայությունն էր, Ով կատարեց Իր առաքելությունը և հաղթեց աշխարհին: Այս ձայնը կարծես ծնվում է խավարի մեջ և ցրում այդ խավարը: Հիսուս ավանդեց Իր հոգին հաղթանակի այս ճիչը շուրթերին: Եվ եթե մենք հավատարիմ մնանք Քրիստոսին մինչև վերջ, նունիսկ այն ժամանակ, երբ կթվա, որ Աստված մեզ լքել է և մեր հավատքը` սասանվել, վստահ եղեք, որ կծագի Աստծո լույսը և կհաղթահարենք մեր կյանքի խավարը: Կհաղթի նա, ով երբեք չի ընդունի, որ Աստված լքել է իրեն: Կհաղթի նա, ով երբեք չի դադարի հավատալ, եթե նունիսկ ոչ մի հիմանվորում չգտնի հավատալու համար: Կհաղթի նա, ով միշտ հավատարիմ կլինի Աստծուն, թեկուզ ուժերը հատվեն: Չէ՞ որ Քրիստոս հենց այսպես վարվեց, Որին վայել փառքն ու պատիվը հավիտյան. ամեն:

Տ. Եսայի քհն. Արթենյան

Աղբյուր՝ Holytrinity.am