Այսպէս է ասում Տէրը. Որդեա՛կ, պահի՛ր իմ խօսքերը եւ օր ու գիշեր դրանց մասի՛ն մտածիր իբրեւ հարազատ որդի եւ ազնիւ ժառանգ, իսկ նա, ով չի նորոգում եւ բարձրացնում նախնիների առաքինութիւնը, նա ամօթ եւ նախատինք է իր պապերի համար եւ մի նոր անէծք: ՍԻՐԱՔ ; 20 ,28

Եղեռն

Եղեռնի մասին

Այսօր Հայոց Ցեղասպանության անմեղ զոհերի առջև գլուխ խոնարհելով, շատ մարդիկ հարցնում են. «Ինչի՞ համար Աստված թույլ տվեց, որ այդքան անմեղ զոհեր լինեն»: Մեր ամենամեծ սխալն այն է, որ հատկապես վաղաժամ մահվան դեպքում առաջին հերթին մեղադրում ենք Աստծուն: Աստված, բնությամբ բարի լինելով, երբեք չարի և մահվան պատճառ չէ: Մահվան պատճառներն են` մարդկանց չար կամքը, մարմնի տկարությունն ու հիվանդությունը և ծերությունը: Եվ եթե այս պատճառներից մեկի բերումով մահ է լինում, ապա Աստված չարիքը միշտ փոխում է մարդու համար բարիքի և մահվան դեպքում էլ վերցնում է ննջեցյալի հոգին ու բնակեցնում անճառելի, անպատմելի ու երանելի երջանկության մեջ: Քրիստոս երբեք չասաց Իր հետևորդներին, թե պետք է անհոգ, խաղաղ և ապահով կյանք ունենան, այլ ընդհակառակը, Նա ասաց. «Իմ անվան համար պիտի հալածվեք» (Հովհ. 15.20-21): Դա հաստատեց նաև Պողոս առաքյալը` ասելով. «Բազում նեղություններ կրելով է, որ մենք պետք է մտնենք Աստծու արքայությունը» (Գործք 14.21): Քրիստոս Ինքը չարչարանքներով մեռավ: Նրա գրեթե բոլոր առաքյալները չարչարանքներով մեռան: Քրիստոսի բազում հետևորդներ, բազում քրիստոնյաներ այդպիսի չարչարանքներ ունեցան: Ժողովրդական իմաստությունն ասում է. «Ավելի լավ է մեռնել կանգնած, քան ապրել ծնկաչոք»: Եվ ցեղասպանության ժամանակ բազում կույսեր ու կանայք իրենց զոհեցին, որպեսզի չպղծվեն այլահավատների կողմից, բազում մայրեր անապատներում մեռնելիս նույնիսկ վերջին շնչի մեջ իրենց զավակներին սովորեցրին հայոց տառերն ու քրիստոնեական հավատը: Սարսափելի է Հայոց Եղեռնը: Սակայն եթե այն ժամանակվա Եղեռնը ահավոր էր, այսօր շատերի հոգու ահավոր վիճակը այլ տեսակի եղեռն է: Սուրբ Եփրեմ Ասորին ասում է, որ հալածանքների ժամանանակ քրիստոնյաները հավիտենություն անցան իրենց նահատակությամբ, բայց նահատակություն է նաև կյանքի ընթացքում պայքարելը չարի դեմ` հանուն Երկնքի Արքայության: Այսօր դադարած են հայոց կոտորածները, մինչդեռ շարունակվում են չարի հալածանքները արդեն հոգևոր իմաստով: Եվ երանելի են նրանք, ովքեր ողջ և կենդանի մնալով` միևնույն ժամանանակ նահատակվում են` արժանանալով հավիտենական կյանքի և Երկնքի Արքայության:

Հայոց ցեղասպանությունը և հայոց հավատքը

Ինչո՞ւ տեղի ունեցավ Հայոց Ցեղասպանությունը, եթե Աստված կա և տեսնում էր Իրեն հավատացողների կոտորածը: Ահա այն հարցը, որ հուզում է բազում մարդկանց: Գիտությունն այս աշխարհում ամեն ինչի համար պետք է բացատրություն գտնի: Սակայն կրոնը, պատասխանելով տիեզերքի ստեղծման և դրա հետ կապված բոլոր հարցերին, պետք է բացատրի միայն մեկ բան` տառապանքի գոյությունը այս աշխարհում: Գուցե շատերիս ամենամեծ սխալն այն է, որ մահվան պատճառը անմիջապես Աստծուն ենք համարում: Մինչդեռ Աստված Իր էությամբ բարի է: Այդ իսկ պատճառով Նա երբեք չի կարող չարի պատճառ լինել: Այս իմաստով զարմանալի և օրինակելի ժողովուրդ ենք մենք` հայերս. բազում ու բազում նեղություններ ենք տեսել, սակայն երբեք չենք դադարել հավատացյալ ժողովուրդ լինելուց: Թվում է, թե հակառակը պիտի լիներ. հերոսական պատմության մեջ նաև ահավոր վշտեր տեսնելով` հայ ժողովուրդը պիտի մեղադրեր Աստծուն և դադարեր Քրիստոսին հավատալուց: Սակայն հենց այստեղ է անիմանալի հրաշքը: Սուրբ Հովհան Ոսկեբերանն է ասում Եսայու մարգարեության իր մեկնության մեջ. «Եվ այս իսկ է Եկեղեցու զարմանալին, որ այսպես է հաղթում. հալածվելով, մերժվելով, պես-պես նեղություններով կոփվելով` Եկեղեցին ոչ միայն նվազում է, այլև է՛լ ավելի է աճում ու բազմանում»: Այսպիսին է նաև հայոց հավատքը, և պատմական այս հրաշալի իրողության դեմ ոչ ոք չի կարող առարկել:

Աստված, քննելով յուրաքանչյուր մարդու կյանքը, տալիս է այն, ինչ մարդուն ավելի է օգտակար. հալածանքների ժամանակ, եթե հարկավոր է, տալիս է ժամանակավոր կյանքի շարունակություն, իսկ ում որ պետք է, միանգամից է արժանացնում հավիտենական կյանքի: Չարչարանքների միջոցով էր հայտնի դառնում մեծագույն սրբերի սերը Աստծո հանդեպ: Եվ այսպես էր նաև, որ հայտնի եղավ հայերի սերն ու հավատարմությունը առ Աստված. ոմանք մեռան և փոխվեցին հավիտենական երանելի կյանքի` ըստ Աստծո հայեցողության, ոմանք փրկվեցին և ապրեցին ծնողներ դառնալով հաջորդ սերունդների, և գուցե սակավաթիվներ էլ պարզապես պատժվեցին իրենց վատընթաց կյանքի համար: Հայ ժողովուրդը երանելի Հոբի նման երբեք չկորցրեց իր հավատքը և այսօր էլ շարունակում է ապրել ու հավատալ այն Աստծուն, ով ամեն ինչ անում է մարդու ոչ թե ժամանակավոր, այլ հավիտենական երջանկության համար:

Տեր Ադամ քհն. Մակարյան

«Քրիստոնեության իսկությունը» գրքից

Աղբյուր՝ Surbzoravor.am