Այսպէս է ասում Տէրը. «Եթէ ուշադիր լսես քո Տէր Աստծոյ ձայնը, նրա համար հաճելի գործեր կատարես, ունկնդիր լինես նրա պատուիրաններին ու ենթարկուես նրա բոլոր հրամաններին, քեզ վրայ չեմ թափի բոլոր այն հիւանդութիւնները, որ թափեցի եգիպտացիների վրայ, քանզի ես եմ քեզ բժշկող Տէրը» (Ելք 15:

Վարվառա Օրբելու նամակները որդուն՝ Լևոն Օրբելուն

Վարվառա Օրբելին երիտասարդ տարիքում

Թիֆլիս 4 հոկտեմբերի 1899թ.

Իմ սիրելի, անմոռանալի Լեո ջան Անհրաժեշտ է, որ դու Ռուբենից շուտ պատասխանեիր, քանի որ ավելի առաջ էիր գրել, բայց քեզ չի հասել: Ես գրել էի, որ երեկոները չեմ կարողանում ոչինչ գրել, ոչինչ չեմ տեսնում: Անհրաժեշտ է կենտրոնացնել տեսողությունս, որպեսզի հասկանամ իմ գրած տառերը, իսկ օրը անցնում է շատ արագ: Չեմ հասցնում սկսել, երբ րոպեական ընդհատում են: Ես այդպես չեմ սիրում գրել, առանց դրա էլ առանձնապես ոչինչ չկա գրելու, մեկ էլ ստիպված ես գրելու ընդհատումներով: Ահա այժմ էլ ընդհատեցին,դիտավորյալ սկսեցի գրել` Յուսյային գիմնազիա ուղարկելուց հետո: Մտածեցի` կավարտեմ, մինչև հայրիկը և պապիկը վեր կենան, հետո կգնամ նրանց համար թեյ կպատրաստեմ, սակայն վեր կացավ հայրիկը , վազեցի նրան թեյ լցրեցի: Եկավ կաթնավաճառը, անհրաժեշտ է նրա հետ հաշիվները փակել: Եկավ Հարությունը շուկայից, անհրաժեշտ է ապրանքներն ստուգել, նման հիմար բաների վրա է անցնում օրս: Իսկ ինձ անհրաժեշտ է շտապ հանձնել նամակը, քանի որ հայրիկը ձեզ փող է ուղարկում: Վախենամ այսօր չհասցնեմ, հետևաբար դուք մեկ օր ուշ կստանաք: Ռուբենը գրում է, որ քո բախտը բերում է` և՛ օպերա և՛ ամեն ինչ բազմակետերով: Ցանկանում եմ քեզ հաջողություն միայն գործերում….., դու հասկանում ես ինչի մասին եմ գրում: Պահիր քեզ համեստ, պահպանիր քո առողջությունը և էլի ինչ- որ բան, ապագայում պետք կգա: Ես ցանկանում եմ լինել բազմաթիվ թոռների տատիկ, դրա համար ձեր հարստությունը շաղ մի տվեք դես ու դեն: Մի ծիծաղիր հիմարիկ, ես քեզ լուրջ եմ ասում : Ձեր վերջին խմբանկարը ինձ շատ ծիծաղեցրեց, բայց արդեն հաջորդ օրը նրանից մնաց այս, որը ես ուղարկում եմ ձեզ: Դուք երկուսով անպիտան եք, լավը չեք, նման կատակի համար ձեզ երկուսիդ խիստ կծեծեի, դե հետո էլ ամուր կհամբուրեի, բայց ափսոս, շատ հեռու եք: Չնայած իմ ծագմանը` ձեռքերս չեն հասնի, իսկ շրթունքների մասին խոսք չկա: Այնուհանդերձ հանձնարարում եմ քեզ ծեծել Ռուբենին և համբուրել իմ կողմից, իսկ նրան հանձնարարում եմ այդ նույնը կատարել քո հանդեպ: Գրիր շուտ: Ինչ ասաց պրոֆեսորը քթիդ մասին: Գրիր հաճախ: Համբուրում եմ քեզ շատ-շատ ամուր: Յուսյան առողջ է, այսօր տարավ քննաթերթիկները, օրերս կտան թվանշանները: Ստանալուն պես կուղարկենք:

Թիֆլիս 23 հոկտեմբերի 1899թ.

Իմ թանկագին Լեո Իմ սիրելի, քո նամակներն ավելի են մխիթարում ինձ: Ես շատ ուրախ եմ, որ դու համակերպվում ես ակադեմիային և առանց առանձնակի տհաճությունների մորթում քո գորտերին: Գլխավորը պահպանիր քո առողջությունը: Պարապիր այնպես լավ, ինչպես Թիֆլիսում, որ ժամանակին ավարտես կուրսդ և գաս ինձ մոտ, մխիթարություն և ուրախություն բերես, որպեսզի ես ևս ժամանակին կարողանամ համտեսել իմ աշխատանքի պտուղները և այն ամենը, որ զոհաբերել եմ, չանցնի անտեղի: Քեզ ճիշտ պահիր ընտանիքի բոլոր անդամների, նույնիսկ Պավել Սեմյոնովիչի հետ: Ուրիշները օտարության մեջ փնտրում են մարդկանց, դուք երկուսդ, փառք Աստծո, տեղավորվել եք այնպես լավ, որ շատ ծնողներ նախանձում են, ուստի կրկնակի կարևորեք ընտանիքի ամեն մի անդամին: Ահա քո Սերյոժան, երեկ նրանից նամակ ստացա, <<մեր մեջ ասած լրիվ սխալներով>>, այնպիսի ոգով է գրված, ինչպես որ սովորաբար խոսում էր այստեղ: Խնդրում է պատասխանել, բայց անկեղծ ասած ոչ մի ցանկություն չկա գրելու: Իմիջայլոց, նա գրում է, որ Ռուբենին գրքեր է մատակարարում քեռու գրադարանից: Ուրախալի է, հնարավոր է գա Ծննդյան տոնին: Ես նետվեցի դեպի փոստատարը` սպասելով նամակ ձեզնից, իսկ նա ինձ տվեց Սերյոժայի նամակը: Այնուհանդերձ ցանկալի է: Հանդիպելուց շնորհակալություն հայտնիր նրան հիշելու համար: Պատրաստվու՞մ ես դու արդյոք գնալ Հայկական երեկոյին, որ կազմակերպել են ուսանողները: Ես շատ կցանկանայի, որ երկուսով, եթե հնարավոր է, սահմանափակվեիք միայն տոմսեր գնելով, առավել ևս ձերոնցից ոչ մեկը չի լինելու այստեղ այդ երեկո: Աստված գիտե, ինչ դուրս կգա այդ ամենից: Դու Լևոն, ընդհանրապես ցանկալի է, որ հեռու մնաս այդ ամենից: Անցյալ տարի դու վկա ես եղել իմ տանջանքներին, և կարծում եմ, կարող ես պատմել եղբորդ, եթե հնարավոր լինի համոզել նրան` հեռու մնալ, մի փոքր մտածեք ձեր և մեր մասին: Ես կարծում եմ, դուք պետք է հասկանաք, որ մեր ամբողջ կյանքը կախված է ձեզնից, և փոքրիկ տհաճությունը մեզ կարող է հասցնել դժբախտության, եթե ձեր մեջ կա որդիական սեր, ես չեմ կասկածում, պահպանելով մեզ` կպահպանեք ձեզ: Ցտեսություն: Համբուրում եմ քեզ ամուր, իմ սիրելի: Աստված քեզ պահապան:

Թիֆլիս13 փետրվարի 1904թ.

Իմ թանկագին Լեոն ջան Ստացա քո նամակը: Այո, անհրաժեշտ է ունենալ լավ գլուխ և մեծ համբերություն, որպեսզի աշակերտելիս ստանաս լավ գիտելիքներ և ներկայացնես մրցութային աշխատանք: Քո համբերությամբ և համառությամբ դու, իհարկե, կհայտնվես քո մեծության բարձունքում և առաջինը կավարտես ձեր ավարտական կուրսից, բայց ոչ ի վնաս քո առողջության: Ես առավել քան համոզված եմ դրանում և չեմ կարող պատկերացնել, որ դու չլինես առաջին թեկնածուն ակադեմիայում մնալու: Ինչ վերաբերում է այն հարցին` քո հաշվի՞ն, թե պետության, կարծում եմ, կհամաձայնվես ցանկացած հարմար պայմանի: Միայն թե շարունակես ուսումդ և չգաս ու զբաղվես մասնավոր գործունեությամբ, երեք ռուբլու համար նայես ամեն հաստափոր առևտրականի ձեռքին: Բժշկության դոկտորի աստիճանի համար քննությունը մի երկարաձգի, որպեսզի հետո չկորցնես ցանկությունդ և դառնաս հավերժական բուժակ: Իհարկե, դու և հայրիկն ավելի լավ գիտեք, բայց ես կարծում եմ, ես որպես մայր, պետք է արտահայտեմ իմ կարծիքը: Ամեն դեպքում քեզ ցանկանում եմ հաջողություն քննություններում: Մոտ օրերս տեսա Զալտկինին, որը հարցնում էր քո և Ռուբենի մասին: Ես նրա հետ խոսեցի քո վերջին նամակի հաշվով, և նա կարծիք հայտնեց, որ դու հավանաբար կմնաս ակադեմիայում մրցույթից դուրս, քանի որ արժանացել ես առաջին աստիճանի մեդալի: Գրիր, աղավնյա՛կս, ավելի հաճախ` չսպասելով իմ նամակներին: Եթե Ռուբենն ինչ-որ բանի համար բարկանում է ու այդ պատճառով չի գրում, ասա նրան, թող վերջ տա բարկությանը և գրի ինձ: Ես այսօր գրել եմ իրեն, ուզում եմ, որ դու էլ իրեն ասես, և համբուրես իմ փոխարեն: Մեր կառույցի շինարարությունը կանգնել է ցրտերի պատճառով, բայց անցյալ օրվանից նորից սկսվել է: Իմ այգում ոչ թե կովերն են ման գալիս, ինչպես դու էիր գուշակում, այլ բանվորներն են տրորում ծաղիկներն` իրենց զզվելի ոտքերով, բայց ֆլիգելը շատ լավ է ստացվում: Պապիկը կազդուրվում է, առայժմ մեզ հետ չի ճաշում, քանի որ երկար նստել չի կարող: Թուլություն է զգում, գլուխը պտտվում է: Հորեղբայրը նրա մոտ գտել է աթերոսկլերոզ: Չեմ հասկանում ինչ հիվանդություն է, սիրելի դոկտոր:

Համբուրում եմ ձեզ երկուսիդ, իմ թանկագին բալիկներ: Մայրիկ.

Աղբյուր՝ Orbelimuseum.am