Այսպէս է ասում Տէրը. «Արթո՛ւն եղէք, հսկեցէ՛ք, քանի որ ձեր ոսոխը՝ սատանան, մռնչում է առիւծի պէս, շրջում եւ փնտրում է, թէ ում կուլ տայ» (Պետրոս 5:8)

«Աստված պահի քո որդին, ո՞նց էր համը իմ ձագի»․ Պերճ Զեյթունցյան

***
Դոստոևսկին մի առիթով ասել է, որ երբ գա Ահեղ դատաստանի ժամը և հանդերձյալ աշխարհում իրեն հարցնեն, թե ի՞նչ հասկացար այն մյուս աշխարհից, որտեղ ապրում էիր մինչև հիմա, ինքը հարց տվողին կմեկնի Սերվանտեսի «Դոն Քիշոտ» վեպը: Ուշադրություն դարձրեք, հենց վեպ և ոչ թե փիլիսո­փայական թեկուզ փայլուն մի աշխա­տություն: Ես մեր հայրենակիցներին երկար կյանք եմ մաղթում, բայց երբ ժամանակը գա, խորհուրդ կտայի իրենց հետ վերցնել մեր գրականության երեք անմահ ու դրա համար էլ` խիստ ար­դիական գործեր. Հակոբ Պարոնյանի «Մեծապատիվ մուրացկանները», Եր­վանդ Օտյանի «Ընկեր Բ. Փանջունին» և Դերենիկ Դեմիրճյանի «Քաջ Նազարը»:

***
Անչափ հետաքրքրական է, որ Դոս­տոևսկուց շատ ու շատ տարիներ անց, 2004 թվականին, աշխարհի 50 երկրնե­րից հավաքվել են հարյուր ամենաե­ր­ևելի գրողները` որոշելու համար, թե որն է բոլոր ժամանակների լավագույն վեպը:

Զարմանալի զուգադիպությամբ նրանք էլ քվեարկել են «Դոն Քիշոտի» օգտին: Մնացած մեծերին դասակարգել են հետևյալ հերթականությամբ. Մարսել Պրուստ, Հոմերոս, Տոլստոյ, Դոստոևսկի, Կաֆկա, Ֆոլկներ:

Եթե հրաշքով իմ կարծիքը հարց­նեին, ես կավելացնեի գիտե՞ք ում և որ գործը` Հովհաննես Թումանյանի հան­ճարեղ մի քառյակը, ոչ թե 400 էջանոց վեպ, այլ` ընդամենը չորս տող.

Երազումս մի մաքի
Մոտս եկավ հարցմունքի.
- Աստված պահի քո որդին,
Ո՞նց էր համը իմ ձագի:

Այսպիսի անհատակ ցավ, այսպիսի ողբ, տիեզերական ողբ, այն էլ` արտա­հայտված նման «հանգիստ», փափուկ տոներով, նույնիսկ` մի քիչ «ամոթխած», նույնիսկ այսքան «քաղաքավարի», դրա համար էլ` ցնցող, իր վշտի մեջ խեն­թացնող, ես ոչ լսել եմ, ոչ կարդացել: Աստված պահի քո որդին, ո՞նց էր համը իմ ձագի…

«Կցկտուր մենախոսությունից»-ից