Այսպէս է ասում Տէրը. «Արդարեւ, իմաստութիւնն ինքն է շրջում՝ գտնելու իրեն արժանի եղողներին, եւ քաղցրութեամբ յայտնուելով նրանց շաւիղների վրայ, ինքն է նրանց տալիս ամէն մի հնարագիտութիւն» (Իմաստ. Սողոմոնի 6:17)

Ընտանիքի ամրութեան պայմաններից մէկը

«Միմեանց բեռը կրեցէ´ք եւ այդպիսով կատարեցէք Քրիստոսի օրէնքը»: (Գաղատ. 6:2)

Ինչպիսի՞ն է այսօր աշխարհը: Այն բզկտւում է չարութեամբ, ատելութեամբ, հակառակութեամբ: Իսկ ինչպէ՞ս պիտի մենք ապրենք: Մենք` քրիստոնեաներս, հնարաւորութեան սահմաններում պիտի ապրենք անխախտ միութեան եւ միմեանց ծառայելու պայմաններում:

Պօղոս առաքեալն ասում է, որ բարձրագոյն ճանապարհը սիրոյ ճանապարհն է: Ցաւօք, սէր բառը, որ յաճախ է գործածւում, դարձել է սովորական, կորցրել է իր հարազատ իմաստը: Ուստի փորձենք անդրադառնալ սիրոյ խորհրդին, քանի որ մանաւանդ ընտանիքի ամրութեան, կայունութեան համար այն հիմնական երաշխիքն է:

«Սէրն իրենը չի փնտրում» (Ա Կորնթ. 13:5): Սէրը նուիրումի, տրման զգացմունք է, որը չի փնտրում իր շահը: Իսկ մենք, ցաւօք, միշտ մերն ենք փնտրում… Մենք մերն ենք փնտրում ե´ւ Աստծուն դիմելիս, ե´ւ այլ մարդկանց հետ փոխյարաբերութիւնների մէջ: Իսկ առաքեալն ասում է¸ կրկնելով Տիրոջ խօսքը. «Երանելի՜ է մանաւանդ տալը, քան առնելը» (Գործք 20:35): Յաճախակի յիշենք այս երանին ամուսնական կեանքի պատասխանատու պահերին: Եւ խնդրենք Տիրոջը. «Տէր, սովորեցրու մեզ հետեւել Քո ճանապարհին եւ ողորմիր մեզ` մեղաւորներիս»:

«Սէրը համբերող է, … ամէն բանի դիմանում է» (Ա Կորնթ. 13:4,7): Իսկ մեր համբերութիւնը չի բաւարարում, մենք միշտ խռովուած, բարկացած, գրգռուած վիճակում ենք: Ոչ միայն սեփական ինքնազգացողութիւնից, շրջապատող աշխարհից, այլեւ ամէն բանից, ինչի մենք առնչւում ենք, մեր մէջ բողոք ու անբաւարարութիւն է առաջանում: Եւ այսպիսով, մենք մատնում ենք մեր հոգու թուլութիւնը, քանի որ համբերութիւնն է այն քարը, ապառաժ հիմքը, որի վրայ ամէն ինչ կառուցւում է, մանաւանդ՝ սուրբ, քրիստոնէական ընտանիքը:

«Սէրը քաղցրաբարոյ է» (Ա Կորնթ. 13:4), այսինքն` ողորմած է, կարեկցող, ուրիշին ցաւակցող: Ինքներս մեզ հարցնենք. կա՞յ այդ զգացմունքը մեր մէջ, մեր ընտանիքում: Պարզւում է` շատ քիչ, շատ թոյլ: Տէ´ր, ներիր մեզ` մեղաւորներիս, եւ ողորմիր:

Առաքեալն ասում է, որ եթէ մարդը մեծ հաւատ ունենայ, բայց սէր չունենայ, ապա կնմանուի հնչող պղնձի կամ դատարկ ծնծղայի (տե´ս Ա Կորնթ. 13:1): Ոչինչ չի կարող փոխարինել սիրոյ այդ զօրութեանը` տալո´ւ զօրութեանը:

Եթէ մեր մէջ ցանկութիւն է առաջանում դատելու ուրիշներին, ապա մենք սէր չունենք: Եթէ մենք միշտ ուրիշների մէջ տկարութիւններ, թուլութիւններ եւ թերութիւններ ենք փնտրում, եթէ մեր աչքին առաջին հերթին երեւում է վատը, ստուերայինը, ապա մեր մէջ խաւար է եւ մթութիւն. եւ մեր խաւարը դէպի մեզ է ձգում շրջապատող մարդկանց մէջ եղած սեւութիւնը, եւ մենք աւելի ենք հեռանում սիրուց եւ նրա Աղբիւրից` Աստծուց: Մանաւանդ ընտանեկան փոխյարաբերութիւնների մէջ ամուսինները կոչուած են միմեանց բարձրացնելու, ըստ ամենայնի օժանդակելու, օգնելու` վերացնել թերութիւնները, սխալ հակումները, տկարութիւնները, այլ կերպ ասած, օգնելու միմեանց՝ սրբանալ, կատարեալ դառնալ: Իրականում յաճախ այդ թերութիւնները եւ նման միւս երեւոյթները պատճառ են դառնում ընտանեկան վեճերի, գժտութիւնների եւ անգամ բաժանումների: Ամուսինները միշտ պիտի յիշեն իրենց ուխտը` արուած Սուրբ Խորանի առաջ:

Պօղոս առաքեալը սովորեցնում է. «Ուրա´խ եղեք միշտ …» (Փիլիպ. 4:4): Իսկ մենք չափազանց յաճախ լինում ենք վհատութեան, ճնշուածութեան, յուսահատութեան, տրտնջոցի մէջ: Ընտանիքի բուն նպատակն է մշտական ուրախութիւնը, երանական, երջանիկ վիճակը: Եթէ չկայ սպասուած ուրախութիւնը, ուրեմն Տիրոջ ներկայութեան, Նրա հետ հաղորդակցութեան պակաս կամ բացակայութիւն կայ: Առաքեալն ասում է. «Անդադար աղօթեցէ´ք» (Ա Թես. 5:17): Դա հնարաւո՞ր է արդեօք: Այո´: Դա չի նշանակում մշտապէս կրկնել աղօթքները, այլ՝ ապրել այնպէս, որ քո սիրտը միշտ լինի Աստուծոյ հայեացքի առաջ, երբ դու քայլում ես, երբ կանգնած ես, անգամ… երբ քնած ես: Յիշենք միշտ. առանց Աստուծոյ, Նրանից դուրս, Նրանից հեռու կեանք չկայ:

Տէր, ներիր մեզ` մեղաւորներիս, որ յաճախ մոռանում ենք դրա մասին:

«Ամէն ինչում գոհութի´ւն մատուցեցէք» (Ա Թես. 5:18): Իսկ մենք շատ քիչ ենք շնորհակալութիւն յայտնում մեր ծնողներին, դաստիարակներին, ուսուցիչներին, հարազատներին, բարերարներին եւ հենց Իրեն` Տիրոջը:

Երախտամոռութիւնը շատ ցածր հատկանիշ է. նոյնիսկ կենդանիները երախտագիտութեան զգացում ունեն (օրինակ` շները, ձիերը): Այդ զգացումը չունեցողը (փաստօրէն) աւելի ցածր է, քան՝ անբան անասունները:

Առաքեալը սովորեցնում է. «Միմեանց բեռը կրեցէ´ք» (Գաղ. 6:2): Իսկ մենք ոչ միայն լծակից չենք դառնում, այլ ձգտում ենք ողջ ուժով փախչել: Եւ հակառակը, ամէն բան անում ենք մեր բեռն ուրիշի վրայ գցելու համար եւ չենք կատարում Քրիստոսի օրէնքը: Պսակի օրհնութեան ընթացքում փեսան ու հարսը միասին մէկ բաժակ գինի են խմում` ուխտելով դրանով, որ իրենց համատեղ կեանքի թէ´ քաղցրութիւնները եւ թէ դառնութիւնները (փորձութիւնները, դժուարութիւնները, նեղութիւնները) միշտ պիտի կրեն որպէս մէկ ընդհանուր լուծ` երբեւէ ծանրութիւնը միայն մի կողմի վրայ չթողնելով: Իրականում շատերս յաճախակի դրժում ենք մեր սուրբ ուխտը՝ արուած Տիրոջ առաջ:
Տէր, ներիր մեզ` մեղաւորներիս, եւ ողորմիր:

Քրիստոնէութիւնը քարոզուել է սիրով, ո´չ բռնութեամբ, եւ յաղթել է: Այն յաղթել է, որովհետեւ քրիստոնեաները ամենաբարի, ամենաազնիւ, ամենաուժեղ մարդիկ էին, որոնց հեթանոսները նայում էին նախանձով, եւ որոնց արարքները նրանց զարմանք էին պատճառում: Եկեղեցում տիրապետում էր մարդկայնութիւնը, բարութիւնը, ծառայասիրութիւնը, մաքրութիւնը, ներողամտութիւնը, հանդուրժողականութիւնը, համբերատարութիւնը, մէկը միւսին օգնելու, միմեանց բեռը կրելու անկեղծ պատրաստակամութիւնը: Այս ամէնը սկիզբ էր առնում սուրբ, քրիստոնէական ընտանիքներից եւ լոյսի պէս սփռւում-տարածւում էր համայնքային կեանքում եւ մարդկային փոխյարաբերութիւնների այլ ոլորտներում:

Այսօր էլ, ինչ-որ բան Աւետարանի մասին իմանալուց առաջ մարդիկ նայում են մեզ` քրիստոնեաներիս եւ մեր ընտանիքներին: Իսկ ինչպիսի՞ն ենք մենք. անհաշտ, անհամբեր, չար, մռայլ, տրտնջացող, բամբասկոտ, նախանձ, բարկացկոտ, որկրամոլ, ծոյլ, ագահ… Ըստ էութեան, ապրում ենք այնպէս, կարծես հաւատը մեր կեանքին չի առնչւում:

Ուրեմն, մեր խօսքը եւ գործը բոլորովին հակառակ են իրար, եւ այդ պատճառով մեր եկեղեցական համայնքային կեանքը ուժ չունի մարդկանց դէպի իրեն ձգելու: Նոյնը կարելի է ասել նաեւ այսօրուայ քրիստոնէական ընտանիքների մասին: Լաւ, գեղեցիկ օրինակ լինելու փոխարէն յաճախ գայթակղութիւն են դրանք այլոց :

Այսօր հասարակութեան մէջ փոխուել են ու շարունակում են փոխուել արժէքները, բարու եւ չարի, սխրանքի ու մեղքի պատկերացումները, գնալով ապականւում են բարքերը, մերժւում է ճշմարիտ հոգեւորը, բարոյականը … Ո՞րն է ելքը:

Մօտենալ Աստծուն` հաւատալով Յիսուս Քրիստոսին, ահով եւ երկիւղով մեր փրկութիւնն իրագործելով, աստուածային սիրուց մղուած՝ միմեանց բեռը կրելով, որով կզօրանանք մենք, կամրանան ու կսրբանան մեր ընտանիքները, կպայծառանա մեր Մայր Եկեղեցին եւ շատ-շատերը կդառնան դէպի Աստուած: Տէր Յիսուս Քրիստոս, օգնիր մեզ:

ՄԻՆԱՍ ԱՒ. ՔՀՆ. ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ

«Հոգին է կենդանարար»