Այսպէս է ասում Տէրը. «Եւ եթէ Հայր էք կոչում նրան, որ առանց աչառութեան դատում է իւրաքանչիւրին ըստ գործերի, ապա երկիւղո՛վ ապրեցէք այս աշխարհում ձեր պանդխտութեան ժամանակ»

Աստվածանմանությունը՝ կյանքի նպատակ

‹‹Արդ, կատարեա՛լ եղէք դուք, ինչպէս եւ ձեր
երկնաւոր Հայրն է կատարեալ››: (Մատթ. 5:48)

Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում մարդկային կեանքը: Ինչո՞ւ ենք մենք ստեղծուել: Ինչո՞ւ ենք ապրում: Ո՞ւր ենք գնում: Ո՞րն է կեանքի իմաստը:

Ոմանք երբեւիցէ այս հարցերը չեն տալիս իրենց. ապրում են, քանի դեռ հնարաւոր է, սնւում են, որպէսզի շարունակեն գոյութիւն ունենալ, եւ գոյութիւն ունեն, որ ուտեն ու անհոգ ապրեն: Նրանց մօտեցումը խիստ սպառողական է.

‹‹Կեանքը մի անգամ է տրւում, ուրեմն վայելենք ինչքան կարող ենք››: Սրանց կեանքը քիչ է տարբերւում չորքոտանիների կեանքից: Նրանց է ուղղուած Տիրոջ նախազգուշացումը. ‹‹Վա՜յ ձեզ, որ այժմ յագեցած էք, որովհետեւ քաղցած պիտի մնաք: Վա՜յ ձեզ, որ այժմ ծիծաղում էք, որովհետեւ պիտի սգաք ու պիտի լաք›› (Ղուկ. 6:25):

Կան մարդիկ, ովքեր հասկանում են, որ մարդու կեանքը տարբեր մի բան պիտի լինի անասունի կեանքից, որ մտածել ու տառապել ու սխրանքներ գործել է պէտք, բայց չեն գտնում կեանքի բարձրագոյն իմաստը, յուսահատւում են եւ մեռնում կեանքի չլուծուած խնդիրների ու հոգսերի ծանրութեան տակ: Այս մարդիկ հպարտօրէն ուզում են իրենց ուժերով հասնել կեանքի իմաստի բացայայտմանը՝ անտեսելով Արարչին: Սրանք նման են անապատում ծարաւից մեռնող այն մարդուն, ով իր ուժերը վատնում է պատրանքային տեսիլքների (միրաժների) ետեւից գնալով՝ թողնելով մի կողմ ջուր բխող ժայռը: Այդ Ժայռը Քրիստոսն է, Ում անտեսում են կեանքի նմա՛ն շինարարները, եւ Ով կանչում է բոլոր ծարաւածներին. ‹‹Եթէ մէկը ծարաւ է, թող ինձ մօտ գայ եւ խմի›› (Յովհ. 7:37):

Սիրելինե՛ր, Աստուած մարդուն Իր պատկերով եւ նմանութեամբ է ստեղծել: Աստուծոյ պատկերի եւ նմանութեան մէջ էլ հենց ամփոփւում է մեր կեանքի ամբողջ իմաստը, նրա բարձրագոյն նպատակը: Ըստ Իր պատկերի ու նմանութեան մենք պիտի ձգտենք Նախապատկերին, այսինքն՝ Աստծուն, որպէսզի աւելի ու աւելի Նրան նմանուենք եւ Նրան միանալով՝ գտնենք մեր երանութիւնը: Մէկ խօսքով՝ մարդու գոյութեան, նրա կեանքի բուն նպատակն ‹‹աստուածանման›› դառնալն է:

Հին Ուխտում կարդում ենք. ‹‹Սուրբ եղէք, որովհետեւ ես սուրբ եմ›› (Ղեւտ. 11:44): Լեռան քարոզում մեր Տէրը պատգամում է. ‹‹Կատարեա՛լ եղէք, ինչպէս եւ ձեր երկնաւոր Հայրն է կատարեալ›› (Մատթ. 5:48): Այսպիսի երանելի վիճակ ունէին մեր նախածնողները դրախտում. նրանք աստուածանման էին, քանի դեռ չէին մեղանչել Աստուծոյ դէմ:

Աստուծոյ պատկերը մարդու մէջ արտայայտւում է նրա հոգու բարձրագոյն յատկութիւններում, մանաւանդ նրա անմահութեան, կամքի ազատութեան, բանականութեան եւ մաքուր, անշահախնդիր սիրով եւ առ Աստուած ձգտմամբ օժտուածութեան մէջ: Սուրբ հայրերը եւ Եկեղեցու ուսուցիչները մարդու՝ Աստուծոյ նմանութեամբ արարուած լինելը տեսնում են նրա բարոյական կատարելագործման, առաքինութեան ու սրբութեան, Սուրբ Հոգու պարգեւներին հասնելու մէջ: Հետեւաբար, Աստուծոյ պատկերը մենք ստանում ենք Աստծուց՝ մեր գոյութեան հետ միասին, իսկ նմանութիւնը պիտի ձեռք բերենք ինքներս՝ դրա համար ստանալով Աստծուց միմիայն հնարաւորութիւնը: Աստծուն ‹‹նման›› դառնալը կախուած է մեր կամքից եւ ձեռք է բերւում մեր համապատասխան գործունէութեան միջոցով: Այդ նմանութիւնը մեզ տրուած է ներունակաբար (պոտենցիալ կերպով):

Սատանան խաբեց մեր նախածնողներին՝ խոստանալով նրանց այն աստուածանմանութիւնը, որ նրանք արդէն իսկ ունէին: Նա Եւային ասաց. ‹‹Չէք մահանայ… երբ դրանից ուտէք, կբացուեն ձեր աչքերը, եւ դուք կլինէք աստուածների նման›› (Ծննդ. 3:4-5): Այսօր էլ նա խաբում եւ կործանում է մարդկանց հոգիները: Սատանան մարդկանց համոզում է գտնել կեանքի իմաստը եւ կառուցել իրենց կեանքն առանց Աստուծոյ:

Իսկ Յիսուս Քրիստոսը փրկում է մեղաւորներին՝ ցոյց տալով նրանց կեանքի ճշմարիտ ուղին եւ բարձրագոյն բաւարարուածութիւն տալով մարդու կենսական բոլոր ուժերին՝ ասելով. ‹‹Ես եմ Ճանապարհը եւ Ճշմարտութինը եւ Կեանքը›› (Յովհ. 14:6):

Յիսուսն է Ճանապարհը, քանի որ միայն Նրանով կարող ենք ճանաչել կեանքի իմաստը եւ միայն Նրանով ենք հասնում փրկութեան (տե՛ս Գործք 4:12):

Յիսուսն է Ճշմարտութիւնը, քանի որ միայն Նրանով ենք լուսաւորւում, Նրանով ենք իմաստութիւն ստանում (տե՛ս Յովհ. 8:12, 31-32):

Յիսուսն է Կեանքը, քանի որ Նրանով ենք հասնում երանութեան, հոգու հանգստութեան, քանի որ առանց Նրա նոյնն է, ինչ որ առանց Արեգակի, խաւար է ու մահուան մշուշ, չկայ լոյս ու ջերմութիւն, չկայ իրական կեանքի ոչ մի հնարաւորութիւն, չկայ կեանք: Նա է ‹‹աշխարհի լոյսը››:

Իսկ ինչպէ՞ս ենք փրկւում Յիսուս Քրիստոսով. Նրան նմանուելով, Նրան հետեւելով, Նրան մօտենալով: Այլ կերպ ասած, մեր փրկութիւնը ‹‹աստուածանմանութեան›› մէջ է, այսինքն՝ Քրիստոսի ճանապարհով քայլելու, Աւետարանի պատգամները կեանքի կոչելու, Երկնաւոր Հօր կամքը կատարելու մէջ է: Սակայն մարդը երբէք չի կարող կատարելապէս նմանուել Աստծուն, բայց երբ նա, իր ուժերի չափով, մեր Տէր Յիսուս Քրիստոսի շնորհով եւ առաջնորդութեամբ անընդհատ ձգտում է սրբութեան ու կատարելութեան, Աստուած, գնահատելով հենց այդ անկեղծ ձգտումն ու փափագը՝ Իրեն առաւելագոյնս մօտենալու, զօրացնում ու աւելի է հաստատում մարդուն իր առաքինասէր ընթացքի մէջ, օրհնում եւ բարձրացնում է կամաւոր խոնարհութեամբ Իրեն փնտրող եւ Իր ողորմութիւնը խնդրող անձին: Եւ անկեղծ հաւատով, բարի խղճմտանքով եւ սուրբ սրտով Աստուծոյ փրկութեանը ձգտող մարդն իրականում աւելի ու աւելի է մօտենում Աստծուն:

Այս անընդհատ ձգտման եւ Լոյսին անդադար մօտենալու մէջ է բոլոր փրկուածների դրախտային երանութեան գաղտնիքը: Աստուծոյ կատարելութիւններն անսահման են, եւ Ինքը՝ Տէրը երանելի հոգիների համար անմար Արեգակ է՝ մշտական լոյսի եւ անսպառ երանութեան աղբիւր:

Մենք մեր ուժերով երբեւէ ո՛չ կարող ենք հասկանալ կեանքի իմաստը եւ ոչ էլ հասնել փրկութեան. ‹‹Առանց ինձ ոչինչ անել չէք կարող›› (Յովհ. 15:5): Ինչո՞ւ: Եթէ տնկենք վայրի խնձորենին ընտանի տեսակի խնձորենու կողքին, այն համով պտուղներ չի տայ: Համով պտուղներ ստանալու համար անհրաժեշտ է վայրի խնձորենին պատուաստել ընտանի խնձորենու վրայ, որպէսզի այն սնուի նրա հիւթով: Ճիշտ այդպէս, Քրիստոսը ճշմարիտ Որթատունկն է: Եթէ մենք Նրա վրայ պատուաստուենք, ապա առատ եւ լաւ պտուղ կպտղաբերենք: Վայրի խնձորենին էլ պտուղ է տալիս եւ այն էլ՝ ոչ քիչ, բայց այդ պտուղների միայն արտաքին տեսքն է լաւ, իսկ իրենք պինդ են ու դառը…

Այսպիսով, Տէրը մեզ համար ‹‹ամէն ինչ է››, մենք առանց Իրեն՝ ‹‹ոչինչ››: Նա է մեր կեանքը, լոյսը, ուժը եւ ուրախութիւնը:

Ի՞նչ են ասում անհաւատները:

ա) Քրիստոնէութիւնը կեանքից ետ է մնացել ու հնացել:

Ովքե՞ր են այսպէս յայտարարողները: Նրանք, որ սխալ պատկերացում ունեն քրիստոնէութեան մասին, մտածում են, որ քրիստոնէութիւնը սոսկ ուսմունք է, փիլիսոփայական մի ինչ-որ գաղափարախօսութիւն. նրանք չգիտեն, որ այն ինքնին իրական, ճշմարիտ կեանքն է: Յիսուսն ասում է. ‹‹Հոգին է կենդանարար. մարմինը ոչ մի բան չի կարող անել:

Այն խօսքը, որ ես ձեզ ասացի, հոգի է եւ կեանք›› (Յովհ. 6:64): Իսկ Պօղոս առաքեալը գրում է, որ Քրիստոսն է մեր կեանքը (տե՛ս Կողոս. 3:4):

Իրականում նրանց՝ անհաւատների կեանքն է ետ մնացել կատարեալ քրիստոնէական կեանքից:

բ) Քրիստոնէութեան մասին խօսում եւ գնահատական են տալիս այն մարդիկ, որոնք երբեւէ չեն ապրել այդ կեանքով եւ բացարձակապէս չեն ճանաչում այդ կեանքը: Նրանք չեն եղել հոգով աղքատ (կամաւոր խոնարհ), չեն սգացել իրենց մեղքերի համար, քաղցն ու ծարաւը չեն ունեցել արդարութեան, չեն փայլել ողորմածութեամբ, սրտի մաքրութեամբ ու խաղաղարարութեամբ, ցնծութեամբ եւ ուրախութեամբ չեն համբերել նախատինքներին ու արդարութեան համար հալածանքներին… Նրանք տգէտ են քրիստոնէական կեանքի հանդէպ եւ իրենց արշինով են չափում այդ կեանքի երեւոյթները, որպէս թէ չափեն գեղեցիկը՝ մետրերով կամ մեղեդին՝ կիլոգրամներով: Սակայն այդ երեւոյթների մասին պէտք է դատել հոգեւոր չափանիշներով: Հոգեւոր կեանքը կարող է ճանաչել միայն հոգեւոր մարդը՝ ճշմարիտ քրիստոնեան: Պօղոս առաքեալն ասում է. ‹‹Ոչ հոգեւոր մարդը Աստուծոյ Հոգուց եկած ճշմարտութիւնները չի ընդունում, որովհետեւ այդ յիմարութիւն է նրա համար. եւ չի կարող հասկանալ, քանզի հոգեւոր կերպով են քննւում դրանք: Իսկ հոգեւոր մարդը քննում է ամէն ինչ. եւ ինքը ոչ ոքից չի քննւում›› (Ա Կորնթ. 2:14-15):

Մարմնաւոր մարդը քրիստոնէութեան թշնամին է եւ նա զբաղուած է ‹‹բաբելոնեան աշտարակաշինութեամբ››՝ գիտութիւն եւ տեխնիկա փառաբանելով:

Պօղոս առաքեալը յորդորում է. ‹‹Եւ վերջապէս, եղբայրնե՛ր, ինչ որ ճշմարտութեամբ է, ինչ որ՝ պարկեշտութեամբ, ինչ որ՝ արդարութեամբ, ինչ որ՝ սրբութեամբ, ինչ որ՝ սիրով, ինչ որ՝ բարի համբաւով, ինչ որ՝ առաքինութեամբ, ինչ որ՝ գովութեամբ, - ա՛յն խորհեցէք›› (Փիլիպ. 4:8):

Այսպիսով, քրիստոնէութիւնը լոյս է եւ կեանքի սրբութիւն: Ի՞նչ կարելի է ասել դրան դէմ: Հակառակը պնդելը պարզապէս կուրութիւն է: Դրան դէմ խօսողը նման է մի մարդու, որը խորը փոսի մէջ է իջել եւ պնդում է, որ Արեգակն այլեւս չկայ կամ էլ հեռացել է Երկրից…

Նրան տրուելիք պատասխանը հետեւյալն է. հոգեւորը կարելի է ճանաչել միայն հոգեւորով (այսինքն՝ այդ հոգեւոր կեանքի մէջ մտնելով եւ այն ապրելով): Կասկածամիտ Նաթանայէլին Փիլիպպոսը պատասխանում է. ‹‹Արի՛ եւ տե՛ս›› (Յովհ. 1:46): Իսկ սաղմոսերգուն հստակ կոչ է անում մօտենալու, լուսաւորուելու, ճաշակելու եւ, Տիրոջ քաղցրութիւնը ճանաչելով, երանութեան արժանանալու. ‹‹Մօտեցէ՛ք Տիրոջն ու լո՛յս վերցրէք, եւ թող ձեր երեսը չամաչի: Ճաշակեցէ՛ք եւ տեսէ՛ք, թէ որքան քաղցր է Տէրը. երանելի է այն մարդը, որ յոյսը դրել է նրա վրայ›› (Սաղմ. 33:6, 9):

Սիրելինե՛ր, Քրիստոսին գտնողը, որպէս թանկագին մարգարտի, կվաճառի ամէն ինչ եւ կգնի այդ մարգարիտը:

Աստուած կանչում է դէպի Իրեն բոլորին՝ ե՛ւ արդարներին, ե՛ւ մեղաւորներին: Փրկութեան համար իւրաքանչիւրից անպայմանօրէն չեն պահանջւում յատուկ հոգեւոր սխրանքներ՝ արթուն մնալ, պահք, կուսութիւն, ճգնաւորութիւն, անապատականութիւն: Սրանք ամէն մէկին տրուած չեն: Ինչպէս Տէրն է ասում՝ ‹‹Ով կարող է տանել, թող տանի›› (Մատթ. 19:12): Իսկ մենք, հասարակ քրիստոնեաներս, կատարենք մեր քրիստոնէական ամենօրեայ պարտականութիւնները՝ աղօթքով, ապաշխարութեամբ եւ Սուրբ Հաղորդութեան երկիւղած ճաշակմամբ Տիրոջը մօտենալու եւ ամէն մարդու նկատմամբ անելու այն, ինչ որ ուզում ենք, որ մարդիկ մեզ անեն (տե՛ս Մատթ. 7:12):

Եկեղեցու պատմութեան մէջ եղել են ամուսնացած, ընտանեկան կեանքով ապրած շատ քրիստոնեաներ, ովքեր աւելի մեծ հոգեւոր կատարելութեան են հասել, քան շատ ու շատ նշանաւոր ճգնաւորներ ու անապատականներ: Յիշենք առաքեալի խօսքերը. ‹‹… միայն կարեւոր է Աստուծոյ պատուիրանների պահպանումը: Եղբայրնե՛ր, իւրաքանչիւրը, ինչ կոչման մէջ որ կոչուեց, թող նոյնի մէջ էլ մնայ Աստուծոյ առաջ: Կապուա՞ծ ես կնոջ հետ. մի՛ փորձուիր արձակուել: Չե՞ս կապուած. կին մի՛ փնտրիր. սակայն եթէ ամուսնանաս, մեղք գործած չես լինի›› (Ա Կորնթ. 7:19, 24, 27-28):

Խնդրենք մեր Տիրոջը, Ով Իր անձը չխնայեց մեր փրկութեան համար, պարգեւել մեզ երկնային զօրութիւն եւ իմաստութիւն, որպէսզի կարողանանք խորհել եւ գործել ճշմարտութեամբ, պարկեշտութեամբ, արդարութեամբ, սրբութեամբ, սիրով, բարի համբաւով, առաքինութեամբ եւ գովութեամբ եւ դառնանք կատարեալ, ինչպէս որ մեր երկնաւոր Հայրն է կատարեալ, եւ արժանի լինենք գոհութեամբ փառաւորելու Հօրը, Որդուն եւ Սուրբ Հոգուն այժմ եւ միշտ եւ յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:

ՄԻՆԱՍ ԱՒ. ՔՀՆ. ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ

«Հոգին է կենդանարար»