Այսպէս է ասում Տէրը. «Թողէ՛ք յիմարութիւնը, եւ դուք կ՚ապրէք, իմաստութի՛ւն փնտռեցէք,եւ դուք կը փրկուէք, իմացութեա՛մբ ուղղեցէք ձեր խոհեմութիւնը եւ ճի՛շտ իմաստով հասկացէք խրատը» (Առակներ 9:6)

Ղազար Փարպեցի

5-րդ դարի պատմիչ: Հայտնի է «Հայոց պատմություն» և «Թուղթ Վահան Մամիկոնյանին» երկերով: Մանկությունն անցկացրել է Վահան Մամիկոնյանի հետ՝ վրաց Աշուշա բդեշխի արքունիքում: Նրան զրպարտում են, ինչի հետևանքով Վահան Մամիկոնյանը Փարպեցուն աքսորում է, որտեղ էլ գրում է նշանավոր «Թուղթը»: Ապա Վահան Մամիկոնյանը Փարպեցուն հետ է կանչում և հանձնարարում գրել «Հայոց պատմությունը»: Այս երկը պատմական հավաստի աղբյուր է ոչ միայն հայերիս, այլև վրացիների և աղվանների համար:

*Ամեն մարդ սրտագին փափագում էր հայերեն գիտության ուսումը և ուրախ էր, որ փրկվում էր ասորերենի պատճառած տանջանքներից, որպես թե խավարից դեպի լույսը ելներ:

*Վատ է, որ լուսավորությունն ու քաջությունը, միտքն ու գիտությունը, որոնցով աշխարհը շինվում է ու ծաղկում, չեն փնտրվում, այլ արհամարհվում են:

*Միաբանության մեջ պետք է տեսնել Աստծո օգնությունը մարդկանց ու աշխարհին, իսկ քակտելու և պառակտության մեջ՝ մարդկանց ու աշխարհի վնասներն ու կորուստները:

*Մեղավոր են ոչ միայն գործողները, այլև նրանք, որ հանդուրժում են:

*Մեկը ջրից չի կարող խնդրել չորություն, հրից՝ խոնավություն, գիշերվանից՝ լույս:

*Ի՞նչ օգուտ այն մարդուն, որն ամբողջ աշխարհը պիտի նվաճի և իր անձը կորցնի:

*Այն աստվածները, որոնք երկինք ու երկիր չեն ստեղծել, կկորչեն գետնի տակ:

*Քաջ մարդու համար երկար ժամանակ հարվածների տակ ապրելուց ավելի լավ է մեկ օր իր անձի քաջությունը ցույց տալ ու մեռնել:

*Ով որ հավատում է ճշմարտությանը, փրկվում է գեհենից, իսկ ով սայթաքելով մոլորվում է ուղիղ ճանապարհից, անհետ կորստյան է մատնվում:

*Արդարություն փնտրելիս ամենից առաջ պետք է քննել այն և նրա ճշգրտությունը պարզելով պետք է կամ զարմանալ, կամ որպես անարդար բան արհամարհել:

*Արդարև անդիմադրելի են երկու բան՝ սերը և նախանձը: Նրանցից յուրաքանչյուրը դեպի բարին առաջնորդողներին արքայություն է հասցնում, իսկ չարը բազմացնողներին ժառանգություն է թողնում դժոխքը:

*Թող հզորն իր հզորությամբ չպարծենա և մեծն էլ՝ իր մեծությամբ:

*Ով հաճույքով սպասավորի ամենքին, մեծ պիտի կոչվի:

*Դու, որ շատերին ես սովորեցրել, քո անձին չսովորեցրիր:

*Անպիտան ու վատատոհմիկ մարդկանց կեղծավորությունն է տեղ անցնում ու հարգվում, և դուք էլ ձեզ ճանաչո՜ղ եք համարում:

*Միայն մեր երկպառակությունից ու դավաճանությունից էր, որ վնասվեցինք:

*Հարսնացած խոզի համար կոյաջուրը բաղնիք է:

*Նրանք մոռացած իրենց աչքի գերանը՝ անձնահաճ սնապարծությամբ ուրիշների աչքի մեջ շյուղ էին փնտրում:

*Այն տերը, որը չի կարողանում իր ծառաների մեջ լավը վատից ջոկել և չի կամենում յուրաքանչյուրին գնահատել ըստ արժանվույն, դժվար թե կարողանա լավ ծառայի տեր դառնալ:

*Գործին նայեցեք՝ ըստ վաստակի հատուցելու համար և ոչ թե ըստ լեզվի խաբեության:

*Թագավորը, երբ ամեն ինչ բռնությամբ է անում, ոչ մեկին բանի տեղ չդնելով, ոչ մեկից խորհուրդ չհարցնելով, կործանում է բերում ոչ միայն իր անձին, այլև աշխարհին:

*Թագավորը պետք է ինքն իր աչքով տեսնի, իր ականջներով լսի, ինքը ճանաչի, ինքը խոսի իր բերանով:

*Պարտավոր ես կատարել ոչ միայն այն, ինչ անում ես, այլև՝ ինչ հանձն ես առնում:

*Ոչ ոք պսակի չի արժանանա իր ընկերների հետ, եթե նրանց հետ չտանջվի:

Աղբյուր՝ Մագաղաթ․am: